Investitsiyalarni fond bozori orqali moliylashtirishni takomillashtirish

Ushbu avtoreferat Oʻzbekistonda fond bozori orqali investitsiyalarni moliyalashtirishni takomillashtirish muammolarini oʻrganadi. Tadqiqotda Toshkent fond birjasi orqali investitsiyalarni moliyalashtirishning zamonaviy mexanizmlari, jumladan, sekyuritizatsiya, DLT texnologiyasi va fyuchers shartnomalaridan foydalanish boʻyicha ilmiy-amaliy takliflar ishlab chiqilgan. Tadqiqot natijalari Oʻzbekistonning kapital bozorini rivojlantirish va investitsiya muhitini yaxshilashga qaratilgan.

Asosiy mavzular

• Investitsiyalarni fond bozori orqali moliyalashtirishning dolzarbligi va zarurati: Jahon iqtisodiyotini rivojlantirishda kapital bozorining, xususan fond bozorining oʻrni, xorijiy investitsiyalarni jalb qilishdagi ahamiyati, fond bozori kapitalizatsiyasi va global YaIMga nisbatan ulushi, IPO orqali jalb qilinayotgan kapital hajmi tahlil qilinadi. Investitsiyalarni fond bozori orqali moliyalashtirishni takomillashtirish, kapitalning samarali taqsimlanishi, iqtisodiy oʻsish sur’atlarining ragʻbatlantirilishida muhim omil ekanligi ta’kidlanadi.
• Toshkent fond birjasida aksiyalarning turlanishi va uning imkoniyatlari: Toshkent fond birjasida «Ichki» va «Tashqi» ikki asosiy turdagi aksiyalarni joriy etish taklif qilingan. «Ichki» aksiyalar Oʻzbekiston soʻmida kotirovka qilinadi va mahalliy fuqarolar uchun moʻljallangan. «Tashqi» aksiyalar AQSh dollarida savdoga qoʻyiladi va xorijiy investorlar uchun moʻljallangan. Bu mahalliy va xorijiy investorlar uchun qulaylik yaratadi va fond bozoriga jalb qilishni rag'batlantiradi.
• Sekyuritizatsiya jarayonining Oʻzbekistonda tatbiq etilishi va uning samaradorligi: Tadqiqotda sekyuritizatsiya jarayonining Oʻzbekistonda tatbiq etish usullari, jumladan, ipoteka kreditlarini va boshqa aktivlarni qimmatli qogʻozlarga aylantirish mexanizmlari oʻrganilgan. Ipoteka bilan ta'minlangan qimmatli qogʻozlarni (MBS) yaratish, ularni investorlarga taklif qilish, kredit risklarini boshqarish kabi masalalar tahlil qilingan. Ekonometrik tahlillar asosida aholi sonining oʻsishi ipoteka kreditlariga kuchli ta'sir koʻrsatishi aniqlangan.
• Blokcheyn texnologiyasi va uning fond bozoriga tatbiqi: Tadqiqotning uchinchi bobida blokcheyn texnologiyasidan foydalangan holda asosiy daromadli aktivlarni yoki «Toshkent» fond birjasi obligatsiyalar bozorini ragʻbatlantirish yoʻllari, ya’ni taqsimlangan kitob texnologiyasi (DLT) yordamida korporativ va davlat obligatsiyalarining likvidligini oshirish mexanizmi oʻrganilgan. Tokenlashtirilgan qisqa muddatli davlat obligatsiyalarini chiqarish va ularni investorlarga taqdim etish taklif qilingan.
• Xulosa va takliflar: Tadqiqot natijasida Toshkent fond birjasidagi qimmatli qogʻozlar jozibadorligini oshirish, moliyaviy savodxonlikni kengaytirish, kapital bozorida professionallikni oshirish, shuningdek, dastlabki bosqichda davlat obligatsiyalarini tokenlashtirish boʻyicha bir qator takliflar ishlab chiqilgan. Tadqiqot natijalarining amaliy tatbiqi mamlakat iqtisodiyotining rivojlanishiga va fond bozorining takomillashuviga hissa qoʻshishi ta'kidlanadi.