Modernizatsiyalashgan ta‘lim sharoitida o'quv-tarbiya faoliyatini klaster texnologiyalari asosida takomillashtirishning ilmiy-pedagogik asoslari

Ushbu dissertatsiya avtoreferati O'zbekistonda zamonaviy ta'lim tizimidagi o'quv-tarbiya jarayonlarini takomillashtirishga qaratilgan bo'lib, ayniqsa, klaster texnologiyalarini qo'llash orqali ta'lim samaradorligini oshirishning ilmiy-pedagogik asoslari tadqiq etilgan. Unda O'zbekiston ta'lim tizimidagi mavjud muammolar, ularning yechimlari, xorijiy va mahalliy ilmiy-amaliy tadqiqotlar tahlili, innovatsion pedagogik yondashuvlar, klaster texnologiyalarining afzalliklari, jumladan, talabalarning ijtimoiy faolligini oshirish, axloqiy tarbiya berish, shaxsni har tomonlama kamol toptirish kabi muhim masalalar atroflicha ko'rib chiqilgan. Tadqiqotda klaster texnologiyalarini ta'lim jarayoniga tatbiq etishning nazariy va amaliy jihatlari, samaradorligini oshirish yo'llari ko'rsatilgan hamda amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.

Asosiy mavzular

Kirish: Dissertatsiya mavzusining dolzarbligi, uning jahon ta'lim tizimidagi o'rni, O'zbekiston Respublikasi Prezidentining ta'limga oid farmon va qarorlari, zamonaviy ta'lim sharoitida o'quv-tarbiya faoliyatini takomillashtirishning zarurati, xorijiy ilmiy-tadqiqotlar sharhi, tadqiqotning O'zbekiston Respublikasi oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi huzuridagi Oliy attestatsiya komissiyasi tomonidan belgilangan uslubiy-ilmiy talablariga muvofiqligi, tadqiqotning maqsadi va vazifalari, obyekti va predmeti, ilmiy yangiligi, amaliy ahamiyati va natijalari, tadqiqot natijalarining amaliyotga joriy etilishi kabi masalalar bayon etiladi.
I-bob. Zamonaviy ta'lim sharoitida o'quv-tarbiya faoliyatini klaster texnologiyalari asosida takomillashtirishning nazariy asoslari: Ushbu bobda zamonaviy ta'lim sharoitida oʻquv-tarbiya faoliyatini klaster texnologiyalari asosida takomillashtirishning nazariy, pedagogik-psixologik va axloqiy asoslari, klasterlarning oʻziga xos xususiyatlari, ularning turlari va ahamiyati, umumiy ta'lim maktablarida klaster yondashuvidan foydalanishning nazariy-metodik va amaliy jihatlari tadqiq etiladi. Shuningdek, klaster texnologiyalarining pedagogik-psixologik xususiyatlari, oʻquv jarayonini tashkil etishda klasterlarning oʻrni va ahamiyati ham koʻrib chiqiladi.
II-bob. O'quv-tarbiya faoliyatini takomillashtirishning pedagogik-psixologik shart-sharoitlari: Ikkinchi bobda Oʻzbekiston ta’lim tizimida muammoli boʻlgan masalalarni hal qilish, ta’lim jarayonini modernizatsiyalash, innovatsion yondashuvlarni joriy etish, ta’lim sifatini oshirish, klaster texnologiyalarini qoʻllashning samaradorligini ta’minlash uchun zarur boʻlgan pedagogik-psixologik shart-sharoitlar, jumladan, individual yondashuv, jamoaviy ish, oʻquvchilarning psixologik holatini hisobga olish kabi omillarning ahamiyati atroflicha tahlil qilingan.
III-bob. O'quv-tarbiya faoliyatini klaster texnologiyalari asosida takomillashtirish metodikasi: Uchinchi bobda zamonaviy ta'lim sharoitida oʻquvchilarda darsga ijobiy munosabatni shakllantirish jarayonlarini klasterli yondashuvlar asosida tashkil etish va boshqarish, oʻquvchilarni tarbiyaviy faoliyatga tayyorlash jarayonining samaradorligini oshirish, oʻquvchilarning salbiy munosabatlari sabablarini aniqlash, pedagogik tavsiyalar ishlab chiqish kabi masalalar yoritilgan. Tadqiqotda klaster texnologiyalari asosida oʻquv-tarbiya faoliyatini takomillashtirish boʻyicha model taklif etiladi.
IV-bob. Tadqiqot natijalarini umumlashtirish va amaliy tavsiyalar: To'rtinchi bobda tadqiqot jarayonida olingan natijalarning statistik tahlili, samaradorlik darajasini aniqlash, tajriba-sinov natijalarini umumlashtirish va sohaga oid amaliy tavsiyalar berilgan. Jumladan, oʻquvchilarning darsga boʻlgan munosabatini ijobiy tomonga oʻzgartirishda klaster texnologiyalarining samaradorligi, natijalar boʻyicha amaliy tavsiyalar, ta’lim sifatini oshirish yoʻllari koʻrsatilgan.
Xulosa: Xulosada tadqiqot natijalari asosida Oʻzbekistonda ta'lim tizimini modernizatsiyalash sharoitida oʻquv-tarbiya faoliyatini klaster texnologiyalari asosida takomillashtirishning ilmiy-pedagogik asoslari boʻyicha qabul qilingan xulosalar bayon etilgan. Jumladan, klaster texnologiyalarining ta'lim jarayoniga integratsiyasi, oʻquvchilarda ijobiy munosabatni shakllantirish, oilaviy tarbiyani kuchaytirish kabi muhim jihatlarga urg'u beriladi.