Qovushqoq-elastik muhitdagi sferik jismning garmonik va noturg‘un tebranishlari
Ushbu dissertatsiya avtoreferati, Sobirov Sobir Joʻraqulovichning fizika-matematika fanlari boʻyicha falsafa doktori (PhD) ilmiy darajasini olish uchun tayyorlangan ilmiy ishining qisqacha mazmunini o'z ichiga oladi. Asosiy e'tibor qovushqoq-elastik muhitdagi sferik jismning garmonik va noturgʻun tebranishlarini oʻrganishga qaratilgan. Tadqiqotda deformatsiyalanuvchan qattiq jism mexanikasi va qurilish mexanikasi usullaridan, hisoblash matematikasi, matematik modellashtirish va dasturlash usullaridan foydalanilgan. Ilmiy yangilik sifatida radial, buralish va sferoidal soʻnuvchi xos tebranishlarni oʻrganish metodikasi va algoritmi ishlab chiqilgan. Tadqiqot natijalarining amaliy ahamiyati ham koʻrsatib oʻtilgan.
Asosiy mavzular
- Qovushqoq-elastik muhitdagi sferik jismning garmonik va noturgʻun tebranishlari: Dissertatsiyaning asosiy qismi qovushqoq-elastik muhit bilan oʻzaro ta'sirda boʻlgan sferik jismning garmonik va noturgʻun yuklanishlar ta'siridagi dinamik jarayonlarini oʻrganishga bag'ishlangan. Bu yerda tebranishlarning xususiyatlari, ularning chastotasi, energiya dissipatsiyasi hamda kuchlanish-deformatsiya holati tahlil qilingan.
- Mexanika va qurilish mexanikasi usullari: Tadqiqot jarayonida deformatsiyalanuvchan qattiq jismlar mexanikasi va qurilish mexanikasi usullaridan, hisoblash matematikasi, matematik modellashtirish, dasturlash usullari, xususiy hosilali integro-differensial tenglamalarni yechish usullaridan foydalanilgan.
- Ilmiy yangiliklar va amaliy natijalar: Tadqiqotda radial, buralish va sferoidal soʻnuvchi xos tebranishlarni oʻrganish metodikasi va algoritmi ishlab chiqilgan. Shuningdek, qovushqoq-elastik kompozit quvurlarda dinamik yuk ta'sirida hosil boʻladigan kuchlanish-deformatsiya holatini aniqlash metodikasi va algoritmi Buxoro davlat texnika universitetining loyihalarida qoʻllanilgan.