Boʻlajak oʻqituvchilarda intellektual kompetentlikni rivojlantirish metodikasini takomillashtirish (pedagogika fanlari misolida)
Ushbu dissertatsiya avtoreferati Oʻrinov Rustambek Yoʻqubjonovichning "Boʻlajak oʻqituvchilarda intellektual kompetentlikni rivojlantirish metodikasini takomillashtirish (pedagogika fanlari misolida)" mavzusidagi falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasiga bag'ishlangan. Unda bo'lajak o'qituvchilarda intellektual kompetentlikni rivojlantirishning nazariy-metodik asoslari, kreativ va neyropedagogik yondashuvlar asosida metodikani takomillashtirish hamda tadqiqotning samaradorligi tahlil qilingan. Tadqiqotda zamonaviy ta'lim texnologiyalari va metodlaridan foydalanilib, intellektual kompetentlikni rivojlantirishning samarali usullari ishlab chiqilgan va amaliyotga tatbiq etish bo'yicha tavsiyalar berilgan.
Asosiy mavzular
- Kirish: Dissertatsiya mavzusining dolzarbligi, O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2030 strategiyasi, shuningdek, ta'lim sohasidagi qonun hujjatlariga mosligi, tadqiqotning ilmiy yangiligi, amaliy ahamiyati va joriy qilinishi haqida ma'lumot berilgan.
- Tadqiqotning asosiy mazmuni: Birinchi bobda "Bo'lajak o'qituvchilarda intellektual kompetentlikni rivojlantirishning nazariy-metodologik asoslari" tadqiq etilgan bo'lib, unda intellekt va kompetentlik tushunchalari, ularning pedagogik-psixologik jihatlari, G.Gardnerning ko'p qirrali intellekt nazariyasi, shuningdek, ta'lim jarayonida ularni rivojlantirishning pedagogik shart-sharoitlari o'rganilgan. Ikkinchi bobda "Bo'lajak o'qituvchilarda intellektual kompetentlikni rivojlantirishning ilmiy-metodik tizimi" tahlil qilingan. Bunda "Kreativ pedagogika" va "Neyropedagogika" fanlarining imkoniyatlari, integrativ ta'lim texnologiyalari va usullari, jumladan Mozaika (Jigsaw) va Dizayn fikrlash (Design Thinking) metodlari, hamda ularning amaliyotga tatbiqi ko'rsatilgan. Uchinchi bobda "Bo'lajak o'qituvchilarda intellektual kompetentlikni rivojlantirish metodikasini takomillashtirish samaradorligi" tadqiq etilgan. Tajriba-sinov ishlarining natijalari tahlil qilinib, statistik va matematik asosda samaradorlik ko'rsatilgan va bu tajriba-sinov jarayonining samarali o'tganligini tasdiqlaydi.
- Xulosa va tavsiyalar: Tadqiqot natijasida bo'lajak o'qituvchilarda intellektual kompetentlikni rivojlantirish metodikasini takomillashtirishning samaradorligi 13,2% yuqori ekanligi isbotlangan. Tadqiqot natijalari asosida ilmiy-metodik taklif va tavsiyalar ishlab chiqilgan bo'lib, ularda konseptual modellarini takomillashtirish, individual va gender hamda neyropedagogik yondashuvlarni qo'llash, majburiy va tanlov fanlar integratsiyasi hamda innovatsion dasturiy loyihalar ishlab chiqish tavsiya etiladi.