To‘quvchilik texnologiyasi
Ushbu kitobda "To'quvchilik texnologiyasi 1,2" fanining asosiy mavzulari, to'qima ishlab chiqarish texnologiyasi mohiyati, uning taraqqiyoti, tashkiliy shakllari, talabalarda to'qimachilik sanoatini milliy iqtisodiyotda tutgan o'rniga katta e'tibor bergan holda talabalarga to'qima ishlab chiqarish texnologik jarayonlarini ketma-ketligi, texnika va texnologiya yangiliklari va ularni to'qima ishlab chiqarish texnologiyasidagi samaradorliklarini tahlil eta olishi, to'qimachilik sanoatida to'qima ishlab chiqarishning texnika va texnologiyalarini rivojlanishi, yaratilishi, yo'nalishi, ilg'or texnologiyalarning qo'llanilishi, yangi to'qima assortimentlarini ishlab chiqish hamda korxonalarda foydalanish va amalda tatbiq etish ko'nikmasini hosil qilish o'rganiladi. Shuningdek, to'qimachilik sanoatida to'quv dastgoxlari taxtlash omillarini o'rganish, xisoblash va o'rnatish, to'quvchilik usuli bilan to'qimalar ishlab chiqarish uchun fan tarixi va rivojlanishining tendensiyasi, istiqboli xamda respublikamizdagi ijtimoiy-iqtisodiy islohatlar natijalari va xududiy muammolarni to'qimachilik sohasida ishlatiladigan yangi texnika va texnologiyalarni istiqboliga ta'siri masalalari mantiqiy ketma-ketlikda o'z aksini topgan.
Asosiy mavzular
- 1-mavzu. O‘zbekiston va jahon tо‘qimachilik sanoatini rivojlanishi: Fanning mazmuni. Tо‘qimachilik va yengil sanoat mahsulotlari ishlab chiqarish sohalari. О‘zbekiston va jahon tо‘qimachilik sanoatini rivojlanishi. Tо‘qima ishlab chiqarish soxasida yaratilgan yangi texnika va texnologiyalarning yо‘nalishlari. О‘zbekistonda tо‘qima ishlab chiqarish texnologiyalarning asosiy yо‘nalishlari.
- 2-mavzu. Tо‘quv dastgohlari. Tо‘quv dastgohlarida tо‘qimani shakllanishi.: Tо‘quv dasgohlari va ularni takomillashtirishga oid qisqacha tarixiy ma’lumotlar. Tо‘quv dastgohlarini ishlab chiqaruvchi ilg‘or xorijiy firmalar. Tо‘quvchilik usuli bilan shakllanadigan tо‘qimalar, ularni turlari, qо‘llanish sohalari.
- 3-mavzu. Xomuza hosil qilish va xomuza omillari va xomuza hosil qilish mexanizmlari: Xomuza va uni shakllanishi. Xomuza hosil qilish. Xomuza va uni shakllanish fazalari, xomuza turlari va ravonligi. Xomuza omillari. Xomuza hosil qilish jarayonida tanda ipi deformatsiyasi.
- 4-mavzu. Shoda kо‘taruvchi karetkalar, ularni turlari, ular yordamida ishlab chiqarilgan tо‘qimalar, xomuza omillarini rostlash.: Shoda ko‘taruvchi karetkalar va ularning turlari hamda ular yordamida ishlab chiqarilgan to‘qimalar. Xomuza omillarini rostlash.
- 5-mavzu. Negativ va Pozitiv shoda ko‘taruvchi karetkalar.: Negativ shoda ko‘taruvchi karetkalar va ularni turlari. Shoda ko‘taruvchi karetkalar yordamida ishlab chiqarilgan to‘qimalar. Negativ shoda ko‘taruvchi karetkalar xomuza omillarini rostlash. Pozitiv shoda ko‘taruvchi karetkalar va ularni turlari. Shoda ko‘taruvchi karetkalar yordamida ishlab chiqarilgan to‘qimalar. Pozitiv shoda ko‘taruvchi karetkalar xomuza omillarini rostlash.
- 6-mavzu. Elektron xomuza hosil qilish karetkalari.: Elektron shoda ko‘taruvchi karetkalari turlari, tuzilishi va ishlashini o‘rganing. Elektron shoda ko‘taruvchi karetkalari yordamida ishlab chiqariladigan to‘qima turlari va xomuza omillarini rostlash.
- 7-mavzu. Jakkard mashinalari. Ikki ko‘tarimli va bir prizmali jakkard mashinalari.: Jakkart xomuza xosil qiluvchi mexanizmlari. Jakkard mashinasining paydo bо‘lishi tarixi haqida umumiy ma’lumotlar. Jakkard mashinasining umumiy texnologik tuzilishi. Ikki ko‘tarimli va bir prizmali jakkard mashinalarining turlari, tuzilishi hamda ular yordamida ishlab chiqariladigan matolar turlari. Ikki ko‘tarimli shtoyubli jakkard mashinasining boshqarish mexanizmi.
- 8-mavzu. Tо‘quv dastgoxida xomuzaga arqoq tashlash jarayonlari: Mitti moki yordamida arqoq tashlash usuli va dastgoxlarining paydo bо‘lish tarixi. Mitti moki yordamida arqoq tashlash bosqichlari va bajariladigan texnologik jarayonlar. Arqoq tashlash tezligi.
- 9-mavzu. Xomuzaga mitti moki yordamida arqoq tashlash omillarini rostlash va о‘rnatish.: Mitti mokili tо‘quv dastgoxlari. Xomuzaga mitti moki yordamida arqoq tashlash mexanizmlarining qiyosiy tavsifi, afzalligi va kamchiliklari.
- 10-mavzu. Rapira yordamida xomuzaga arqoq tashlash va rapira yordamida xomuzaga arqoq tashlash usullari va ularni о‘ziga xosliklari.: Rapirali arqoq tashlash usuli va dastgoxlarining paydo bо‘lish tarixi. Rapirali arqoq tashlash mexanizmlari. Rapirali arqoq tashlash tezliklari. Rapirali arqoq tashlash mexanizmlarini notо‘g‘ri ishlashidan hosil bо‘ladigan tо‘qima nuqsonlari.
- 11-mavzu. Rapirali arqoq tashlash usulining qо‘llanish kо‘lami.: Xomuzaga rapirali arqoq tashlash omillarini rostlash va о‘rnatish. Rapirali tо‘quv dastgoxlari. Xomuzaga rapirali arqoq tashlash mexanizmlarining qiyosiy tavsifi, afzalligi va kamchiliklari.
- 12-mavzu. Havo yordamida xomuzaga arqoq tashlash va havoli arqoq tashlash usulining qо‘llanish kо‘lami.: Havoli arqoq tashlash usuli va dastgoxlarining paydo bо‘lish tarixi. Havo yordamida xomuzaga arqoq tashlash usullari va ularni о‘ziga xosliklari. Havoli arqoq tashlash mexanizmlari. Havoli arqoq tashlash tezliklari. Havoli arqoq tashlash mexanizmlarini notо‘g‘ri ishlashidan hosil bо‘ladigan tо‘qima nuqsonlari. Xomuzaga havoli arqoq tashlash omillarini rostlash va о‘rnatish.
- 13-mavzu. Havoli tо‘quv dastgoxlari.: Xomuzaga havoli arqoq tashlash mexanizmlarining qiyosiy tavsifi, afzalligi va kamchiliklari.
- 14-mavzu. Arqoq ipini tо‘qima chetiga jipslashtirish.: Arqoq ipini tо‘qima chetiga jipslashtirish va uni usullari. Mokili tо‘quv dastgohlarining batan mexanizmlarini о‘ziga xosliklari. Tirsakli batan mexanizmlari.
- 15-mavzu. Mokisiz tо‘quv dastgohlarining batan mexanizmlari.: Mokisiz tо‘quv dastgohlarining batan mexanizmlarini о‘ziga xosliklari.
- 16-mavzu. Kulachokli batan mexanizmlari.: Arqoq ipini tо‘qima chetiga jipslashtirish omillari, ularni rostlash va o‘rnatish.
- 17-mavzu. Kulachokli batan mexanizmlarini qiyosiy tavsifi, afzalligi va kamchiliklari.: Kulachokli batan mexanizmlarining notо‘g‘ri ishlatishidan hosil bо‘ladigan tо‘qima nuqsonlari.
- 18-mavzu. Tо‘qimani tortish va о‘rash.: Tо‘qimani tortish va о‘rash. Tо‘qimani arqoq bо‘yicha zichligi va uning tо‘qimada joylashishi.
- 19-mavzu. Tо‘qimani tortish va о‘rash mexanizmlari.: Tо‘qima rostlagichlari. Tо‘qima rostlagichlarini notо‘g‘ri ishlashidan hosil bо‘ladigan tо‘qima nuqsonlari. Tо‘qimani arqoq bо‘yicha zichligini xisoblash va uni о‘zgartirish.
- 20-mavzu. Zamonaviy tо‘quv dastgohlariga о‘rnatilgan elektron tо‘qima rostlagichlari.: Zamonaviy tо‘quv dastgohlariga о‘rnatilgan elektron tо‘qima rostlagichlari va ularni kompyuterli boshqarish tizimi.
- 21-mavzu. Tо‘qimani tortish va о‘rash omillari, ularni rostlash va o‘rnatish.: Tо‘qimani tortish va о‘rash mexanizmlarini qiyosiy tavsifi, afzalligi va kamchiliklari. Tо‘qimani tortish va о‘rash mexanizmlarini notо‘g‘ri ishlatishidan hosil bо‘ladigan tо‘qima nuqsonlari.
- 22-mavzu. Tanda iplarini uzatish va taranglash, tanda iplarini tarangligi tо‘g‘risida tushuncha: Tanda iplarini uzatish va taranglash. Tanda uzatish va taranglash mexanizmlariga qо‘yiladigan texnik va texnologik talablar.
- 23-mavzu. Tanda iplarini tarangligini rostlash ustidagi ilmiy ishlar.: Tanda iplarini uzatish va taranglash mexanizmlarini turlari.
- 24-mavzu. Negativ tanda ipini uzatish va taranglash mexanizmi, negativ tanda iplarini uzatish va taranglash mexanizmlarini qiyosiy tavsifi, afzalligi va kamchiliklari.: Negativ tanda ipini uzatish va taranglash mexanizmlarining tuzilishi, ishlashi. Tanda ipi tarangligini aniqlash. Negativ tanda iplarini uzatish va taranglash mexanizmlarini notо‘g‘ri ishlatishidan hosil bо‘ladigan tо‘qima nuqsonlari.
- 25-mavzu. Pozitiv tanda ipini uzatish va taranglash mexanizmi, tanda ipi tarangligini aniqlash.: Pozitiv tanda ipini uzatish va taranglash mexanizmlarining tuzilishi, ishlashi. Pozitiv tanda iplarini uzatish va taranglash mexanizmlarini qiyosiy tavsifi, afzalligi va kamchiliklari.
- 26-mavzu. Pozitiv tanda iplarini uzatish va taranglash mexanizmlarini notо‘g‘ri ishlatishidan hosil bо‘ladigan tо‘qima nuqsonlari.: Tanda ipi tarangligini tо‘qima sifatiga ta’siri va uni rostlash, о‘rnatish omillari.
- 27-mavzu. Zamonaviy tо‘quv dastgohlariga о‘rnatilgan elektron tanda rostlagichlari.: Zamonaviy tо‘quv dastgohlariga о‘rnatilgan elektron tanda rostlagichlari va ularni kompyuterli boshqarish tizimi.
- 28-mavzu. Zamonaviy tо‘quv dastgohlariga о‘rnatilgan tanda iplarini uzatish va taranglash mexanizmlari.: Tanda iplarini uzatish va taranglash mexanizmlarini qiyosiy tavsifi, afzalligi va kamchiliklari.
- 29-mavzu. Tanda iplarini uzatish va taranglash mexanizmlarini notо‘g‘ri ishlatishidan hosil bо‘ladigan tо‘qima nuqsonlari.: Tanda iplarini uzatish va taranglash mexanizmlarini notо‘g‘ri ishlatishidan hosil bо‘ladigan tо‘qima nuqsonlari.
- 30-mavzu. Tо‘qima sifatini tekshirish va tozalash uskunalari.: Tо‘qima sifatini tekshirish va tozalash uskunalari. Tо‘qima tо‘qish jarayonida hosil bо‘ladigan nuqsonlari. Tо‘qimani о‘lchash, tozalash va saralash, tozalash va saralash uskunalarini unumdorligi.
- 31-mavzu. Amaliy mashg‘ulotlar: Mokili va mokisiz tо‘quv dastgoxlarida xomuza omillarini о‘lchash. To‘quv dastgoxida xomuza oldilganda xomuzaga arqoq ipini tashlash usullari va ularni o‘ziga xosliklari.
- 32-mavzu. Kulachokli batan mexanizmlari.: Kulachokli batan mexanizmlari. Arqoq ipini to‘qima chetiga jipslashtirish omillari, ularni rostlash va o‘rnatish.
- 33-mavzu. Tanda iplarini tarangligini aniqlash.: To‘quv dastgohida tanda iplarining tarangligini o‘zgarishi. Tanda iplarini tarangligini aniqlash.
- 34-mavzu. Pozitiv tanda ipini uzatish va taranglash mexanizmlarini notо‘g‘ri ishlatishidan hosil bо‘ladigan tо‘qima nuqsonlari.: Tanda ipini uzatish va taranglash mexanizmlari noto‘g‘ri ishlatishidan hosil bo‘ladigan to‘qima nuqsonlari.