Yuqori malakali kurashchilar musobaqaoldi tayyorgarligini boshqarishning ilmiy-metodologik asoslari

Ushbu dissertatsiya avtoreferati O'zbekiston Respublikasi Oliy attestatsiya komissiyasi tomonidan tasdiqlangan bo'lib, unda yuqori malakali kurashchilarning musobaqaoldi tayyorgarligini boshqarishning ilmiy-metodologik asoslari tadqiq qilingan. Tadqiqotda zamonaviy sport nazariyasi va metodologiyasi asosida kurashchilarning tayyorgarligini takomillashtirish bo'yicha ilmiy-amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan. Tadqiqotning asosiy maqsadi — kurashchilarning musobaqaga tayyorgarligini ilmiy-metodik asosda tashkil etish va boshqarishning samarali usullarini ishlab chiqishdan iborat. Tadqiqotda olingan natijalar kurash sporti nazariyasi va metodologiyasini rivojlantirishga hamda sport ustaligini oshirishga hissa qo'shadi.

Asosiy mavzular

Dissertatsiya mavzusining dolzarbligi va zarurati: Dunyoda kurash sportining rivojlanishi va rekord natijalarning yangilanishi zamirida yuqori malakali kurashchilarning musobaqaoldi tayyorgarligini boshqarish metodologiyasining muhim ahamiyati qayd etilgan. Ommalashtirish tizimini yo'lga qo'yish, yangi texnologiyalarni yaratish, maxsus test me'yorlarini ishlab chiqish, texnik-taktik tayyorlashda blok tizimidan foydalanish kabi masalalar dolzarb hisoblanadi.
Tadqiqotning respublika fan va texnologiyalari rivojlanishining ustuvor yo'nalishlariga mosligi: Tadqiqot respublika fan va texnologiyalarini rivojlantirishning I. "Axborotlashgan jamiyat va demokratik davlatni ijtimoiy, huquqiy, iqtisodiy, madaniy, ma'naviy-ma'rifiy rivojlantirishda innovasion g'oyalar tizimini shakllantirish va ularni amalga oshirish yo'llari" bilan bog'liq ustuvor yo'nalishlar doirasiga mos ravishda amalga oshirilgan.
Dissertatsiya mavzusi bo'yicha xorijiy ilmiy-tadqiqotlar sharhi: Dunyo mamlakatlarida yuqori malakali kurashchilarning musobaqaoldi tayyorgarligini boshqarish bo'yicha ilmiy izlanishlar olib borilayotgani ta'kidlangan. Xorijiy ilmiy-tadqiqotlar sharhiga ko'ra, texnik-taktik tayyorlash jarayonini boshqarishning samarali rejalari ishlab chiqilgan.
Tadqiqotning maqsadi va vazifalari: Tadqiqotning maqsadi — yuqori malakali kurashchilarni musobaqaoldi tayyorgarligini boshqarish samaradorligiga ta'sir etuvchi ko'rsatkichlarni inobatga olgan holda tayyorgarlik bosqichlari hamda uslublarini takomillashtirish bo'yicha taklif va tavsiyalar ishlab chiqish. Vazifalari esa mashg'ulot rejasi va yuklamalar intensivligini o'rganish, maxsus jismoniy tayyorgarligini oshirish, turli vazn toifasidagi kurashchilarni tayyorlash bosqichlarini o'rganish, texnik-taktik tayyorgarlik jarayonini boshqarish, tezkor-kuch tayyorgarligini o'rganish, baholash shkalasini takomillashtirishni o'z ichiga oladi.
Tadqiqotning ilmiy yangiligi va amaliy natijalari: Ilmiy yangiligi shundaki, o'quv mashg'ulotlar rejasini ishlab chiqish orqali erkin, yunon-rum kurashchilarining mashg'ulot yuklamalari optimallashtirilgan. Maxsus jismoniy tayyorgarlikni oshirishda yuklamalar hajmi va intensivligini muvofiqlashtirish orqali dastlabki tayyorlash bosqichidagi mikrosikl, mezotsikl hamda makrosikl kompleksni takomillashtirish nazarda tutilgan. Amaliy natijalari esa mashg'ulotlar rejasini ishlab chiqish hisobiga yuklamalar optimallashtirilganligi, texnik-taktik tayyorgarlik jarayonini boshqarish samarali rejalari ishlab chiqilganligi va blokli tayyorgarlik tizimi ishlab chiqilganligi kabilar bo'lib, bu natijalar sportchilarning ko'rsatkichlarini sezilarli darajada oshirishga olib kelgan.
Tadqiqot natijalarining ishonchliligi va aprobatsiyasi: Tadqiqot natijalarining ishonchliligi ilmiy-amaliy tajribalar, xorijiy va mahalliy olimlarning fikr-mulohazalari va statistik tahlilga asoslanadi. Tadqiqot natijalari 6 ta xalqaro va 8 ta respublika ilmiy-amaliy anjumanlarida muhokamadan o'tkazilgan.
Xulosalar va amaliy tavsiyalar: Xulosalar shuni ko'rsatadiki, an'anaviy mashg'ulot shakllari zamonaviy sportchilarni tayyorlash vazifalarini qondirmaydi. Sportchilarning jismoniy va texnik tayyorgarligini rivojlantirish uchun yangi usullar va vositalar kerak. Amaliy tavsiyalar esa yuqori malakali kurashchilarni tayyorgarligini boshqarish, kamchiliklarni aniqlash va bartaraf etish, kompleks tekshirish usullarini qo'llashni o'z ichiga oladi.