Koʻhitang togʻ qishloqlari aholisining ijtimoiy turmushida anʼanaviylik va transformatsion jarayonlar
Ushbu avtoreferat Ko'hitang tog' qishloqlari aholisining ijtimoiy turmushida an'anaviylik va transformatsion jarayonlarni tarixiy-etnologik jihatdan tahlil qiladi. Tadqiqotda aholining etnik tarkibi, ijtimoiy hayoti, moddiy va nomoddiy madaniyati, urf-odatlari, marosimlari, xoʻjalik faoliyati, hunarmandchiligi, milliy kiyimlari va oilaviy munosabatlari oʻrganilgan. Tadqiqot Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining tegishli farmonlari va qarorlariga asoslangan holda amalga oshirilgan. Tadqiqot natijalari Oʻzbekistonning ijtimoiy-iqtisodiy va madaniy rivojlanishiga, milliy mafkurani shakllantirishga hamda turizmni rivojlantirishga hissa qoʻshadi.
Asosiy mavzular
- Tadqiqotning dolzarbligi va zaruriyati: Globallashuv sharoitida milliy madaniy merosning yo'qolib ketish xavfi, an'anaviy qadriyatlarning asta-sekin unutib borilishi, nomoddiy madaniy merosni muhofaza qilishning xalqaro ahamiyati hamda O'zbekiston, xususan Surxondaryo boy madaniy merosining dunyoviy miqyosdagi ahamiyati tadqiqotning dolzarbligini belgilaydi. Ko'hitang tog' qishloqlari aholisining ijtimoiy turmushida an'anaviylik va transformatsiya jarayonlarini oʻrganish ilmiy jihatdan muhim ahamiyat kasb etadi.
- Tadqiqotning respublika fan va texnologiyalari rivojlanishining ustuvor yoʻnalishlariga bogʻliqligi: Dissertatsiya "Axborotlashgan jamiyat va demokratik davlatni ijtimoiy, huquqiy, iqtisodiy va innovatsion gʻoyalar tizimini shakllantirish va ularni amalga oshirish yoʻllari" nomli ustuvor yoʻnalishiga muvofiq bajarilgan.
- Muammoning oʻrganilganlik darajasi: Muammo Rossiya imperiyasi davri, Sovet davri va mustaqillik davrlarida olib borilgan tadqiqotlar asosida oʻrganilgan. Bu tadqiqotlar mintaqa aholisining ijtimoiy-iqtisodiy hayoti, madaniyati, urf-odatlari haqida maʼlumotlar beradi.
- Tadqiqotning maqsadi va vazifalari: Maqsad: Koʻhitang tog' qishloqlari aholisining ijtimoiy turmushida an'anaviylik va transformatsion jarayonlarni tarixiy-etnologik aspektda ochib berish. Vazifalar: aholining geografik joylashuvi va etnik xususiyatlarini tahlil qilish; ijtimoiy hayotdagi lokal xususiyatlar va zamonaviylik simbiozini aniqlash; an'anaviy dehqonchilik, chorvachilik, hunarmandchilik va oilaviy munosabatlar bo'yicha tadqiqotlar olib borish.
- Tadqiqotning ilmiy yangiliklari: Qishloqlar va qabilalar nomlanishi, ijtimoiy hayotdagi atamalar, dehqonchilikdagi tushunchalar, ot sporti turlari, an'anaviy o'yinlar, folklordagi janrlar va marosimlar bo'yicha yangi ma'lumotlar aniqlangan va tadqiq etilgan.
- Tadqiqotning amaliy natijalari: Tadqiqot natijalari O'zbekiston tarixi va etnologiyasida mavjud qarashlarni boyitishga, tavsiyalar ishlab chiqishga, muzey ekspozitsiyalarini boyitishga, ta'lim jarayonida foydalanishga hissa qo'shadi.
- Tadqiqot natijalarining ishonchliligi va ahamiyati: Tadqiqot natijalarining ishonchliligi etnologiyada tan olingan usullardan foydalanilganligi va arxiv materiallariga asoslanganligi bilan ta'minlanadi. Tadqiqot natijalari O'zbekiston tarixining, etnologiyasining nazariy va amaliy jihatdan boyitilishiga xizmat qiladi.
- Xulosa: Xulosada Ko'hitang tog' qishloqlari aholisining etnik tarkibi, ijtimoiy hayoti, moddiy va nomoddiy madaniyati, xoʻjalik faoliyati, hunarmandchiligi, milliy urf-odatlari va marosimlari, shuningdek, an'anaviylik va transformatsion jarayonlar haqida asosiy fikrlar bayon etilgan. Tadqiqot asosida taklif va tavsiyalar ishlab chiqilgan.