Ontology (monograph)
Ushbu monografiya «Olamni ilmiy va falsafiy tushunish» mavzusiga bag'ishlangan bo'lib, olamning turlicha falsafiy konseptual tushunchalari, dunyoqarash tizimlari va ularning fan, madaniyat hamda ijtimoiy hayotga ta'siri atroflicha tahlil qilinadi. Muallif qadimdan hozirgi kungacha bo'lgan falsafiy maktablar, ularning olamni tushunishga oid yondashuvlari va konseptual farqlarini tizimli ravishda ochib beradi. Asarda materiya, ong, harakat, fazo va vaqt kabi falsafiy kategoriyalar yangi ilmiy yutuqlar kontekstida qayta talqin qilingan. Monografiya oliy o'quv yurtlari talabalari, falsafa va ijtimoiy-gumanitar fanlar sohasi tadqiqotchilari, shuningdek, keng kitobxonlar ommasi uchun mo'ljallangan bo'lib, zamonaviy falsafiy tafakkurni rivojlantirishga xizmat qiladi.
Asosiy mavzular
- Olamning ilmiy va falsafiy tushunilishi: Monografiya olamning falsafiy va ilmiy asoslarini tahlil qiladi, falsafaning asosiy masalasi – tafakkur va borliq munosabatini ochib beradi. Olamni ilmiy va falsafiy tushunish turli davrlarda qanday talqin qilingani haqida ma'lumot beriladi.
- Borliq va mavjudlikning falsafiy asoslari: Asarda borliq (mavjudlik)ning mohiyati, uning turli falsafiy konseptual talqinlari, jumladan, materiya, fazo va vaqt kabi kategoriyalar atroflicha yoritiladi. Borliqning mohiyati va uning turlari haqidagi turli nazariyalar ko'rib chiqiladi.
- Ong va uning tabiatshunoslikdagi o'rni: Ongning moddiy dunyoning akslanishi sifatida tushunilishi, uning falsafa va ilmiy-tabiiy fanlar doirasidagi ahamiyati ochib beriladi. Ongning materiyaning oliy shakli ekanligi va uning shakllanishi haqidagi nazariyalar tahlil qilinadi.
- Harakat va taraqqiyot: Olamdagi o'zgarishlar va taraqqiyotning falsafiy talqinlari ko'rib chiqiladi. Harakatning turli falsafiy konseptual yondashuvlari, jumladan, dialektik va metafizik qarashlar tahlil qilinadi. Harakat va rivojlanishning mohiyati tushuntiriladi.
- Fazo va vaqt: Fazo va vaqtning falsafiy kategoriyalar sifatida mohiyati, ularning tabiat, borliq va inson hayoti bilan bog'liqligi tahlil qilinadi. Fazo va vaqtning relyativistik va klassik tushunchalari, ularning falsafiy va ilmiy asoslari ko'rib chiqiladi.