Bolalar terisining allergik, proliferativ kasalliklar klinikasi va patomorfologik xususiyatlari
Ushbu o'quv qo'llanma bolalar terisining allergik va proliferativ kasalliklari, ularning klinikasi va patomorfologik xususiyatlari haqida ma'lumot beradi. Unda kasalliklarning tasnifi, etiologiyasi, patogenezi, klinik belgilari, diagnostik-patomorfologiyasi va davolash hamda profilaktik choralarini o'ziga xos ko'rinishlarda kechish holatlari yoritib berilgan. Qo'llanmada kasalliklarni klinik ko'rinishlari rangli sur'atlar bilan tasvirlangan va test-savollar hamda vaziyatli masalalar orqali bilimlarni sinab ko'rish va mustahkamlashga yordam beradi.
Asosiy mavzular
- Dermatitlar: Terining epidermis va derma qavatlarining o'tkir yallig'lanishi. Mexanik, fizik, kimyoviy va biologik omillar ta'sirida rivojlanadi. Oddiy (artifitsial) va allergik dermatitlar farqlanadi.
- Allergik dermatitlar: Organizmning ma'lum bir allergen ta'siriga nisbatan yuqori sezuvchanligi. Kontakt allergik dermatitlar va toksik allergik dermatitlar ko'rib chiqiladi.
- Ekzema: Terining allergik kasalligi bo'lib, o'tkir, qaytalama kechadigan toshma elementlari polimorfizm ko'rinishida namoyon bo'ladi. Asab, endokrin tizimlari, modda almashinuvi va immun mexanizmlar faoliyatining buzilishi asosiy omillardir.
- Neyrodermit: Atopik dermatit so'zi bilan almashtiriladi. Kuchli qichishish bilan kechadigan teri nevrozi. Asab tizimi faoliyatining buzilishi, allergenlarga nisbatan yuqori sezuvchanlik muhim rol o'ynaydi.
- Eshakemi: Terida, ba'zan shilliq qavatlarda qavarchiqlar paydo bo'lishi va qattiq qichishishi bilan ifodalanadi. Oziq-ovqat mahsulotlariga nisbatan organizmda vujudga keladigan allergik holat muhim rol o'ynaydi.
- Bolalar qichimasi: Terining allergik kasalliklari turkimiga kirib, kasallik asosan bolalar hayotining dastlabki oylarida ko'proq uchraydi. Oziq-ovqat mahsulotlariga nisbatan salbiy javob reaksiyasi, ya'ni allergiya holati asosiy o'rin tutadi.
- Atopik dermatit: Bolalarda uchraydigan teri kasalliklari orasida eng ko'p tarqalgan xastalik. Irsiy moyillik muhim hisoblanadi. Tez-tez qaytalama kechadi.
- Psoriaz: Surunkali qaytalanuvchi, multifaktorial tabiatga ega kasallik. Epidermis hujayralarining giperproliferatsiyasi, keratinizatsiyasining buzilishi bilan birgalikda dermada yallig‘lanish reaksiyasi kuzatiladi.
- Qizil yassi temiratki: Teri va shilliq qavatlarda tugunchali toshmalar paydo bo'lishi bilan ifodalanadi. Virus-infeksion, nevrogen, irsiy, toksik, modda almashinuvi buzilishi va immunologik holatlar muhim axamiyatga ega.
- Parapsoriaz: Psoriaz kasalligiga o‘xshash bo‘lganligi uchun shunday nomlangan. Tomchisimon, pilakchali va lixenoid turlari mavjud. Infeksiya hamda toksik holatning ahamiyati muhim hisoblanadi.
- Test savollari: O'tilgan mavzularni mustahkamlash va bilimlarni tekshirish uchun savollar.
- Vaziyatli masalalar: Klinik holatlarga asoslangan masalalar yechish orqali bilimlarni amaliyotga tatbiq etish.
- Glossariy: Kitobda ishlatilgan tibbiy atamalarning izohli lug'ati.
- Adabiyotlar: Kitobda foydalanilgan adabiyotlar ro'yxati.