WISH/DESIRE-ISTAK/XOHISH kategoriyasini diskursda voqelantiruvchi vositalarning lingvopragmatik tadqiqi (ingliz va o‘zbek tillari misolida)
Ushbu dissertatsiya avtoreferati ingliz va oʻzbek tillarida istak/xohish (WISH/DESIRE – ISTAK/XOHISH) kategoriyasining lingvopragmatik tadqiqiga bagʻishlangan. Unda ushbu kategoriyaning leksik-semantik, morfologik, sintaktik va pragmatik xususiyatlari qiyosiy tahlil qilinib, madaniy va kognitiv omillar bilan bogʻliqligi aniqlangan. Tadqiqot natijalari tilshunoslikning turli sohalari, jumladan, lingvomadaniyatshunoslik, kognitiv tilshunoslik va qiyosiy tipologiya uchun nazariy asos yaratadi. Shuningdek, ishda oʻzbek tilida istak/xohish kategoriyasining milliy-madaniy va diniy xususiyatlari, gender jihatdan farqlari hamda diskursdagi pragmatik funksiyalari ochib berilgan. Tadqiqot natijalaridan ta'lim jarayonida, oʻquv qoʻllanmalar yaratishda va tarjima faoliyatida foydalanish mumkin.
Asosiy mavzular
- Istak/xohish kategoriyasining lingvopragmatik tadqiqi: Dissertatsiyada ingliz va oʻzbek tillarida WISH/DESIRE – ISTAK/XOHISH kategoriyasining leksik-semantik, morfologik, sintaktik va pragmatik xususiyatlari qiyosiy tahlil qilingan. Ushbu kategoriyaning semantik yadrosi, grammatik modellari va diskursdagi funksiyalari aniqlanib, madaniy va kognitiv omillar bilan bogʻliqligi koʻrsatilgan.
- Milliy-madaniy va gender xususiyatlari: Tadqiqotda oʻzbek tilida istak/xohish kategoriyasining milliy-madaniy va diniy xususiyatlari, shuningdek, gender jihatdan farqlari (ayollar va erkaklar nutqidagi ifoda strategiyalari) ochib berilgan. Ingliz tilida esa bu kategoriya shaxsiy motivatsiya va individuallikni ifodalashi ta'kidlangan.
- Lingvopragmatik model va amaliy ahamiyati: Ishda ingliz va oʻzbek tillari materiallari asosida istak/xohish kategoriyasining lingvopragmatik modeli ishlab chiqilgan. Ushbu model til, tafakkur va madaniyat oʻrtasidagi oʻzaro ta'sirning yangi ilmiy konsepsiyasini shakllantirishga asos boʻlib xizmat qiladi. Tadqiqot natijalaridan ta'lim jarayonida, oʻquv qoʻllanmalar yaratishda va tarjima faoliyatida foydalanish mumkinligi qayd etilgan.