Ikkilamchi organik xom ashyolari asosida yuqori sorbsion materiallar olish va ularning adsorbsion xossalarini o‘rganish
Ushbu doktorlik dissertatsiyasi avtoreferati ikkilamchi organik xomashyolardan (melaminlangan qog'oz va avtomobil shinalari chiqindilari) yuqori samarali uglerodli adsorbentlar olish va ularning tuzilishini hamda adsorbsion xossalarini o'rganishga bag'ishlangan. Tadqiqotda termik va kimyoviy faollashtirish usullari qo'llanilgan. Olingan adsorbentlarning fizik-kimyoviy xossalari, tekstura tuzilishi, gaz va bug'larni adsorbsiyalash qobiliyati batafsil o'rganilgan. Natijada, ishlab chiqilgan adsorbentlar sanoat oqova suvlarini tozalashda, jumladan, neft mahsulotlari, fenollar va boshqa organik ifloslantiruvchilarni samarali adsorbsiyalashda yuqori samaradorlik ko'rsatganligi aniqlangan. Tadqiqot ishlari O'zbekiston Respublikasi Prezidentining tegishli farmonlari va strategik yo'nalishlariga muvofiq bajarilgan.
Asosiy mavzular
- Ikkilamchi organik xomashyolardan uglerodli adsorbentlar olish: Dissertatsiyada melaminlangan qog'oz va avtomobil shinalari chiqindilari kabi ikkilamchi organik xomashyolardan termik va kimyoviy faollashtirish yo'li bilan yuqori samarali uglerodli adsorbentlar olish usullari ishlab chiqilgan. Faollashtirishning optimal sharoitlari (harorat, vaqt, KOH konsentratsiyasi) aniqlangan.
- Olingan adsorbentlarning tuzilishi va fizik-kimyoviy xossalarini o'rganish: Tadqiqotda olingan uglerodli adsorbentlarning sirt maydoni, g'ovak hajmi va taqsimoti, funksional guruhlari, tekstura tuzilishi va termik barqarorligi rentgen-difraksiya, FTIR, TG/DTA, BET va SEM kabi usullar yordamida batafsil o'rganilgan.
- Adsorbsion xossalarini aniqlash va amaliy qo'llash: Olingan adsorbentlarning azot, benzol bug'lari hamda sanoat oqova suvlaridagi organik va noorganik ifloslantiruvchilarni adsorbsiyalash qobiliyati o'rganilgan. Ayniqsa, neft mahsulotlari, fenollar va og'ir metall ionlarini tozalashdagi samaradorligi baholangan va amaliyotga joriy etish bo'yicha tavsiyalar berilgan.