Buxgalteriya hisobi va soliqqa tortish

Ushbu kitob "Buxgalteriya hisobi va soliqqa tortish" fanini o'zlashtirish jarayonida talabalarga nazariy va amaliy bilimlar berishga mo'ljallangan. Kitobda buxgalteriya hisobining mohiyati, predmeti, usullari, hisob turlari, asosiy qoidalar, balans tuzish, schyotlar tizimi, ikki yoqlama yozuv, moliyaviy natijalarning hisobi, soliqlar haqida atroflicha ma'lumotlar berilgan. Shuningdek, har bir mavzu bo'yicha nazorat savollari va mustaqil ishlash uchun topshiriqlar keltirilgan. Kitobning asosiy maqsadi talabalarga buxgalteriya hisobi va soliqqa tortish tizimini to'g'ri tushuntirish, ularning nazariy va amaliy bilimlarini mustahkamlashdir.

Asosiy mavzular

1-mavzu. Buxgalteriya hisobining mohiyati, predmeti va metodi: Ushbu mavzuda buxgalteriya hisobining asosiy tushunchalari, vazifalari, hisob turlari, predmeti, usullari, predmeti va metodi, balans, schyotlar tizimi, ikki yoqlama yozuv, moliyaviy natijalar, hisoboti kabi masalalar yoritilgan.
2-mavzu. Buxgalteriya hisobini tashkil etish va hisob siyosati: Ushbu mavzuda buxgalteriya hisobini tashkil etishga qo‘yiladigan talablar, hisobni tashkil etishni rejalashtirish tizimi, buxgalteriya balansi, schyotlar tizimi, ikki yoqlama yozuvning mohiyati va ahamiyati, hisob siyosatining mohiyati va shakllantirish bosqichlari haqida ma'lumot berilgan.
3-mavzu. Xo‘jalik muomalalarini hisobga olish: Ushbu mavzuda kassa muomalalari hisobi, bank hisob-kitob schyoti, valyuta schyoti, maxsus schyotlar va boshqa pul mablag‘lariga oid muomalalar hisobi yoritilgan.
4-mavzu. Pul mablag‘lari hisobi: Ushbu mavzuda pul mablag‘lari hisobining vazifalari, kassa muomalalari hisobi, bank hisob-kitob schyoti, valyuta schyoti, maxsus schyotlar va boshqa pul mablag‘lariga oid muomalalar hisobi haqida ma'lumot berilgan.
5-mavzu. Tovar-moddiy zaxiralari, ishlab chiqarish xarajatlari va tayyor mahsulotlar hisobi: Ushbu mavzuda ishlab chiqarish zahiralari hisobining vazifalari, ularni turkumlash va baholash, materiallar harakati, materiallar sarflanishini hisobga olish, ishlab chiqarish zahiralarini inventarizatsiya qilish, o‘stirilayotgan va boquvdagi chorva mollarini hisobga olish haqida ma'lumot berilgan.
6-mavzu. Uzoq muddatli aktivlar hisobi: Ushbu mavzuda asosiy vositalarning iqtisodiy mazmuni va ularni hisobga olishning vazifalari, asosiy vositalarni turkumlash va baholash, aktivlar harakati, inventar, analitik va sintetik hisob, inventarizatsiya, nomoddiy aktivlar, gudvill hisobi haqida ma'lumot berilgan.
7-mavzu. Hisob kitob operatsiyalari hisobi: Ushbu mavzuda ishlab chiqarish jarayonini hisobga olish, tayyor mahsulotlar va tovarlar hisobi, mol yetkazib beruvchilar va pudratchilar bilan hisob-kitoblar, soliqlar va davlatning jamg‘armalariga to‘lovlar, turli debitor va kreditorlar bilan hisob-kitoblar, kredit muomalalari hisobi haqida ma'lumot berilgan.
8-mavzu. Xodimlar bilan hisob kitoblar hisobi: Ushbu mavzuda mehnat va ish haqini hisobga olishning asosiy vazifalari, mehnatga haq to‘lash shakllari, tizimlari, fondi va uning tarkibi, mehnat haqi hisobini hujjatlashtirish, mehnatga haq to‘lashning sintetik va analitik hisobi, mehnat ta’tili va kasallik varaqasi bo‘yicha haq to‘lash, ish haqidan ajratmalar va to‘lovlar hisobi haqida ma'lumot berilgan.
9-mavzu. Xususiy kapital hisobi: Ushbu mavzuda kapital, rezervlar va taqsimlanmagan foydani hisobga olishning vazifalari, turli mulkchilik shaklidagi korxonalarda ustav kapitalini shakllantirish, ustav kapitalining shakllanishi va foydalanish hisobi, qo‘shilgan kapital hisobi, rezerv kapitali hisobi, taqsimlanmagan foyda va dividendlar hisobi, grantlar, subsidiyalar hamda kelgusi davr xarajatlari va to‘lovlar rezervini hisobga olish haqida ma'lumot berilgan.
10-mavzu. Moliyaviy natijalar hisobi. Moliyaviy hisobot: Ushbu mavzuda moliyaviy natijalar hisobining ahamiyati va vazifalari, mahsulot sotishdan olingan yalpi foyda (zarar) hisobi, asosiy faoliyatdan olingan boshqa daromadlar va davr xarajatlari hisobi, moliyaviy faoliyat bo‘yicha daromadlar va xarajatlar hisobi, favqulodda foyda va zararlar hamda yakuniy moliyaviy natijalar hisobi, hisobotning mohiyati va ahamiyati haqida ma'lumot berilgan.
11-mavzu. Soliqlarning iqtisodiy mohiyati va soliq tizimi: Ushbu mavzuda soliq tushunchasi, uning zarurligi va iqtisodiyotda tutgan o‘rni, soliq elementlari va funksiyalari, soliqlarning iqtisodiy va soliqqa tortish ob’ekti bo‘yicha guruhlanishi, O‘zbekiston Respublikasining soliq siyosati haqida ma'lumot berilgan.
12-mavzu. Qo‘shilgan qiymat solig‘i: Ushbu mavzuda qo‘shilgan qiymat solig‘i tushunchasi va soliqni to‘lovchilar, qo‘shilgan qiymat solig‘ining stavkalari va ularni qo‘llash tartibi, byudjetga to‘lanadigan va hisobga olinadigan qo‘shilgan qiymat solig‘i summasini aniqlash tartibi haqida ma'lumot berilgan.
13-mavzu. Foyda solig‘i. Aksiz solig‘i: Ushbu mavzuda foyda solig‘ini to‘lovchilar, soliqqa tortish ob’ekti va jami daromad tarkibi, yuridik shaxslarning moliya yilidagi xarajatlari va ularning tarkibi, aksiz solig‘ini to‘lovchilar, soliqqa tortish ob’ekti va soliqni hisoblash tartibi haqida ma'lumot berilgan.
14-mavzu. Jismoniy shaxslardan olinadigan daromad solig‘i: Ushbu mavzuda jismoniy shaxslardan olinadigan daromad solig‘ini to‘lovchilar, soliqqa tortish ob’ekti va jami daromad solig‘ining soliq solinadigan bazasi haqida ma'lumot berilgan.
15-mavzu. Yuridik shaxslarning mol-mulk solig‘i va yer solig‘i: Ushbu mavzuda mol-mulk solig‘ini to‘lovchilar va soliqqa tortish ob’ekti, yer solig‘ini to‘lovchilar, soliq ob’ekti va stavkalari, yer solig‘i bo‘yicha imtiyozlar va soliqni byudjetga to‘lash tartibi, yagona yer solig‘ining iqtisodiy mohiyati va huquqiy asoslari, yagona yer solig‘ini to‘lovchilar va soliqqa tortish ob’ekti haqida ma'lumot berilgan.