Mahalliy materiallar asosidagi ekspluatatsion xossalari yaxshilangan o‘zi zichlanuvchan bazaltofibrobeton
Ushbu kitobda "Mahalliy materiallar asosidagi ekspluatatsion xossalari yaxshilangan oʻzi zichlanuvchan bazaltofibrobeton" mavzusida falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi avtoreferati tahlil qilingan. Unda Oʻzbekistonda mavjud mahalliy materiallardan foydalangan holda, yuqori mustahkamlikka va ekspluatatsion xossalarga ega boʻlgan oʻzi zichlanuvchan bazaltofibrobetonning yangi tarkibi va texnologiyasi ishlab chiqilgan. Tadqiqotlar natijasida olingan materiallar turli qurilish konstruksiyalarida, jumladan, burgʻulab-qoqish qoziqlarida qoʻllanilishi va iqtisodiy samaradorlikka ega ekanligi koʻrsatib berilgan. Kitobda tadqiqotning dolzarbligi, ilmiy yangiligi, amaliy ahamiyati va usullariga oid ma'lumotlar, shuningdek, eksperimental tadqiqot natijalari va xulosalar batafsil yoritilgan.
Asosiy mavzular
- Tadqiqotning dolzarbligi va zarurati: Jahonda va respublikada qurilish materiallari, xususan, oʻzi zichlanuvchan betonlarga boʻlgan talabning ortib borayotganligi va ularning ekspluatatsion xossalarini yaxshilash zarurati tahlil qilingan. "Yashil iqtisodiyot" texnologiyalarini joriy etish va energiya samaradorligini oshirish boʻyicha davlat siyosati bilan bogʻliq holda ushbu tadqiqotning muhimligi taʼkidlangan.
- Ilmiy yangiligi va amaliy ahamiyati: Mahalliy materiallar asosida fizik-mexanik va ekspluatatsion xossalari yuqori boʻlgan oʻzi zichlanuvchan bazaltofibrobetonning tarkibi va texnologiyasi ishlab chiqilganligi, sementli bogʻlovchining gidratatsiyasi jarayonida hosil boʻluvchi gidratli ohakning bazaltli fibrotola mustahkamligiga salbiy ta'sirini bartaraf qilish usullari aniqlanganligi ilmiy yangilik sifatida koʻrsatib berilgan. Amaliy ahamiyati esa ushbu materialdan tayyorlangan burgʻulab-qoqish qoziqlarining yuqori texnik va iqtisodiy samaradorlikka ega ekanligi bilan tavsiflanadi.
- Eksperimental tadqiqotlar va natijalar: Tadqiqotda ishlatilgan xomashyolar va materiallarning fizik-mexanik xususiyatlari, kompozitsion bogʻlovchining tarkibi va xossalari, OʻZBning makro va mikrostrukturasi, reologik tavsiflari, suv oʻtkazmaslik va muzlashga chidamliligi kabi koʻrsatkichlari oʻrganilgan va natijalar jadval va grafiklar koʻrinishida keltirilgan.
- Texnologik sxema va ishlab chiqarishga joriy etish: Kompozitsion bogʻlovchi va oʻzi zichlanuvchi bazaltofibrobetonni ishlab chiqarishning texnologik sxemasi ishlab chiqilgan va «NOʻKIS TEMIR BETON BUYUMLARI ZAVODI» MCHJ korxonasida amaliyotga joriy qilingan. Bu yerda ushbu texnologiya asosida CM10-35-1T3 turkumli burgʻulab-qoqish qoziqlarining tajriba-ishlab chiqarish partiyasi tayyorlangan.
- Iqtisodiy samaradorlik: Yangi texnologiya asosida ishlab chiqarilgan mahsulotlarning iqtisodiy samaradorligi va tannarxini arzonlashtirishga erishilganligi asoslab berilgan. Tajribaviy ishlab chiqarilgan qoziqlardan olingan iqtisodiy samara keltirilgan.