Ионно–плазменные покрытия на основе нитридов и карбидов переходных металлов с регулируемой стехиометрией
Ushbu kitob yuqori texnologiyali sohalarda qo'llaniladigan materiallar qatoriga kiruvchi nitrid va karbid qoplamalarini yaratishning fizik-kimyoviy asoslariga bag'ishlangan. Kitobda ion-plazma texnologiyasi yordamida hosil qilingan qoplamalarning tarkibi, tuzilishi va xossalarini o'rganish, shuningdek, ularning ishqalanishga, korroziyaga va yuqori haroratga chidamliligini oshirish masalalari ko'rib chiqiladi. Materialshunoslik, fizika-kimyo, muhandislik va texnologiya sohalari bo'yicha mutaxassislar uchun mo'ljallangan.
Asosiy mavzular
- Ion-plazma qoplamalarini yaratishning fizik-kimyoviy asoslari: Ushbu mavzu ion-plazma qoplamalarini hosil qilish jarayonlarining nazariy va amaliy jihatlarini o'z ichiga oladi. Qoplamaning tarkibi va xossalariga ta'sir etuvchi asosiy omillar, xususan, vakuum sharoitlari, harorat, bosim va ishlatiladigan materiallar muhokama qilinadi.
- Nitrid va karbid qoplamalarining tuzilishi va xossalari: Ushbu mavzu turli xil nitridlar (titan, sirkoniy, vanadiy, xrom) va karbidlar asosidagi qoplamalarning kristall tuzilishi, mikrostrukturasi va fizik-mexanik xususiyatlarini o'rganishga bag'ishlangan. Qoplamalarning qattiqligi, elastikligi, termik barqarorligi va boshqa muhim xarakteristikalari tahlil qilinadi.
- Qoplamalarning ishqalanishga va korroziyaga chidamliligi: Ushbu mavzuda nitrid va karbid qoplamalarining ishqalanishga, aşınmaya va korroziyaga chidamlilik mexanizmlari batafsil ko'rib chiqiladi. Qoplamalarning agressiv muhitlarga va yuqori harorat sharoitlariga bardosh berish qobiliyati baholanadi.
- Qoplamalarni legirlash: Ushbu mavzu qoplamalarning xususiyatlarini yaxshilash uchun legirlash elementlarini qo'shishning ta'sirini o'rganadi. Turli legirlovchi elementlarning qoplamaning tarkibi, tuzilishi va xossalariga ta'siri, shuningdek, optimallashtirish strategiyalari muhokama qilinadi.
- Qoldiq kuchlanishlar va ularning ta'siri: Ushbu mavzu ion-plazma qoplamalarida qoldiq kuchlanishlarning paydo bo'lish sabablari va ularning qoplamaning mustahkamligi va ekspluatatsion xususiyatlariga ta'sirini tahlil qiladi. Qoldiq kuchlanishlarni kamaytirish yoki optimallashtirish usullari ko'rib chiqiladi.