Cовременные тенденции развития архитектуры мечетей (на примере Самаркандской области)

Ushbu matn - O'zbekistonning arxitektura merosiga bag'ishlangan dissertatsiyaning OCR natijasidir. Unda respublikadagi masjidlarning rivojlanish tendentsiyalari, ularning arxitektura va rejalashtirish xususiyatlari, shuningdek, qurilish va bezatishda an'anaviy usullardan foydalanish masalalari ko'rib chiqiladi. Dissertatsiyada Samarqand viloyatidagi masjidlarning arxitekturasiga alohida e'tibor qaratilgan.

Asosiy mavzular

• Masjidlar arxitekturasining rivojlanish tarixi: Ushbu mavzu masjidlar arxitekturasining shakllanishi va rivojlanishining asosiy bosqichlarini o'z ichiga oladi:VII-XIII asrlar (musulmon davri); XIV-XV asrlar (Temuriylar davri); XVI-XIX asrlar (O'zbek xonliklari davri); XX asr (Sovet davri); XXI asr (Mustaqillik davri). Har bir davrning o'ziga xos xususiyatlari va arxitektura uslublari ko'rsatilgan.
• Masjidlar tipologiyasi va rejalashtirish: Masjidlar tipologiyasi ularning funktsional maqsadiga (jome masjidlari, mahalliy masjidlar, namozgoh masjidlari), sig'imiga (katta, o'rta, kichik), funktsional rejalashtirish (old tomonga yo'naltirilgan, markaziy gumbazli) va arxitektura uslubiga qarab belgilanadi.
• Masjidlar bezaklarining dizayni va badiiy bezatilishi: Ushbu mavzuda masjidlar fasadlari va ichki makonini bezashning an'anaviy usullari ko'rib chiqiladi, shu jumladan geometrik va o'simlik naqshlari, epigrafik dekor va ranglarning kombinatsiyasi. Bezashda ganch o'ymakorligi, mozaika, yog'och o'ymakorligi va boshqa materiallardan foydalanilgan.
• O'zbekiston masjidlari arxitekturasining zamonaviy tendentsiyalari: Zamonaviy masjidlarda an'anaviy va zamonaviy arxitektura uslublarining kombinatsiyasi, yangi qurilish texnologiyalaridan foydalanish va islom madaniyatining zamonaviy talqinini aks ettirishga e'tibor beriladi.