Фалсафа
Ushbu o'quv qo'llanma falsafa fanining asosiy mavzulari, kategoriyalari va qonuniyatlarini yoritishga bag'ishlangan. Unda falsafaning predmeti, asosiy vazifalari, dunyoqarash bilan aloqasi, borliq, materiya, ong, bilish nazariyasi kabi fundamental masalalar tahlil etilgan. Qo'llanma talabalarga falsafiy bilimlarni o'zlashtirishda ko'mak beradi.
Asosiy mavzular
- Falsafaning predmeti va asosiy mavzulari: Ushbu mavzu falsafaning mohiyati, predmeti, asosiy masalalari va vazifalarini ochib beradi. Falsafaning boshqa fanlar bilan aloqasi, jamiyatdagi o'rni va ahamiyati ko'rsatilgan. Shuningdek, falsafiy dunyoqarashning shakllanish zarurati asoslangan.
- Qadimgi Sharq va Markaziy Osiyoda falsafiy fikrlar: Qadimgi Misr, Hindiston va Xitoyda falsafiy fikrlar rivojining o'ziga xosliklari tahlil qilinadi. Zardushtiylik, buddaviylik, moniylik kabi Markaziy Osiyo falsafiy ta'limotlari yoritilgan. Markaziy Osiyo Uyg'onish davri falsafasining ahamiyati ko'rsatilgan.
- Yevropada o'rta asr va yangi davrdagi falsafiy fikrlar: Antik falsafa, o'rta asrlar falsafasi, Uyg'onish davri falsafasi va yangi davr falsafasining asosiy xususiyatlari, vakillari va g'oyalari ko'rib chiqilgan. Har bir davrning falsafiy tafakkur taraqqiyotiga qo'shgan hissasi baholangan.
- Hozirgi zamon jahon falsafasi va uning asosiy oqimlari: Siyentizm, antitsiyentizm, pragmatizm, germenevtika, strukturalizm, irratsionalizm, hayot falsafasi, intuitivizm, ruhiy tahlil, ekzistensializm, neotomizm, pozitivizm kabi hozirgi zamon jahon falsafasining asosiy oqimlari va yo'nalishlari tahlil etilgan. Mazkur oqimlarning inson va jamiyat muammolariga yondashuvlari yoritilgan.
- Olam va odam: falsafiy talqin. Borliq va tabiat falsafasi: Borliq tushunchasining mohiyati, shakllari va namoyon bo'lish xususiyatlari, materiya tushunchasi, uning xususiyatlari va shakllari haqida zamonaviy qarashlar ko'rsatilgan. Tabiat borlig'i va uning falsafiy mohiyati ochib berilgan.
- Ong va ruhiyat: bilish falsafasi: Falsafada ong va ruhiyat muammosi, bilish gnoseologiyaning asosiy kategoriyasi, ilmiy bilish va uning mohiyati tahlil etilgan. Ongning mohiyati, tabiati va uning koinot evolyutsiyasining tabiiy natijasi ekanligi ochib berilgan.
- Jamiyat va inson falsafasi, qadriyatlar va global muammolar falsafasi: Jamiyat tushunchasi, taraqqiyotning o'zbek modeli, inson haqida falsafiy tushuncha, qadriyatlar va global muammolar falsafasi ko'rib chiqilgan.