Табиий фосфоритларни кимёвий фаоллаштириш
Ushbu kitob O'zbekiston Respublikasi hududida joylashgan Qizilqum fosforit konlaridan olinadigan past sifatli fosforit xom ashyosini qayta ishlash va undan mineral o'g'itlar ishlab chiqarish texnologiyalarini o'rganishga bag'ishlangan. Unda fosforitni kimyoviy faollashtirish, sulfat va fosfor kislotalari bilan qayta ishlash, karbamid bilan modifikatsiyalash kabi usullar orqali o'g'itlar olish usullari muhokama qilinadi. Shuningdek, olingan o'g'itlarning fizik-kimyoviy xususiyatlari va ularni qishloq xo'jaligida qo'llash imkoniyatlari ko'rib chiqiladi.
Asosiy mavzular
- Qizilqum fosforit konlari va ularning tavsifi: Markaziy Qizilqum fosforit havzasining geologik tuzilishi, mineral tarkibi va sanoat ahamiyati haqida ma'lumotlar beriladi. Konlardagi fosfor miqdori va boshqa aralashmalar tahlil qilinadi.
- Fosforitni boyitish usullari: Fosforit xomashyosini tarkibini yaxshilash uchun qo'llaniladigan fizikaviy (flotatsiya) va termik usullar muhokama etiladi. Bu usullarning afzalliklari va kamchiliklari ko'rsatib o'tiladi.
- Fosforitni kimyoviy faollashtirish: Past sifatli fosforitni o'simliklar oson o'zlashtira oladigan shaklga o'tkazish uchun kislotalar (sulfat, fosfor) va karbamid bilan ishlov berish texnologiyalari batafsil yoritiladi. Reaksiyalarning borish mexanizmlari va optimal sharoitlari aniqlanadi.
- Mineral o'g'itlar ishlab chiqarish: Faollashtirilgan fosforit asosida oddiy superfosfat, ammoniylashgan superfosfat, NP, PK va NPK kompleks o'g'itlar olish usullari ko'rib chiqiladi. Olingan o'g'itlarning fizik-kimyoviy va agrokimyoviy xususiyatlari tahlil qilinadi.
- O'g'itlarning tahlili va xarakteristikasi: Ishlab chiqarilgan o'g'it namunalari tarkibi, eruvchanligi, donadorligi, mustahkamligi va boshqa sifat ko'rsatkichlari bo'yicha tahlil qilinadi. Ularning qishloq xo'jaligida samarali qo'llanilishi uchun tavsiyalar beriladi.