Mushak tizimining umumiy fiziologiyasi

Ushbu kitob odam va hayvonlar fiziologiyasi faniga oid bo'lib, unda muskullar, nerv tolalari va sinapslarning tuzilishi, xususiyatlari va faoliyat mexanizmlari batafsil yoritilgan. Shuningdek, kitobda muskullarning qisqarish xususiyatlari, charchashi, silliq va ko'ndalang-targ'il muskullarning farqlari, nerv tolalarining tuzilishi va ta'sirotni o'tkazish mexanizmlari hamda sinapslarning faoliyati kabi masalalar ko'rib chiqilgan.

Asosiy mavzular

Muskullarning tuzilishi: Muskullarning turlari (ko'ndalang-targ'il va silliq), ularning tuzilish xususiyatlari, miofibrillalar va ularning tarkibiy qismlari (A va B disklar), turli rangli tolalar va ularning xususiyatlari.
Ko'ndalang-targ'il muskullarning xususiyatlari: Qo'zg'aluvchanlik, qo'zg'alishni o'tkazish, qisqarish (izotonik va izometrik), elastiklik, plastiklik, chuziluvchanlik, tonuslik. Yakka va tetanik qisqarishlar, ularning davomiyligi va farqlari.
Muskullarning qisqarish ximizmi: Qisqarish jarayonida sodir bo'ladigan kimyoviy o'zgarishlar (anaerob va aerob fazalar), energiya hosil bo'lishi va sarflanishi, adenozintrifosfat (ATF) va kreatinfosfatning roli.
Muskullarning charchashi: Charchashning sabablari, energiya zahirasining tugashi, zararli moddalarning hosil bo'lishi, nerv tizimining roli. Vegetativ nerv tizimining ta'siri.
Silliq muskullarning xususiyatlari: Qo'zg'aluvchanlik, qo'zg'alishni o'tkazish, qisqarish, elastiklik, plastiklik, chuziluvchanlik, tonuslik, avtomatiya. Ko'ndalang-targ'il muskullardan farqlari.
Nerv tolalarining xususiyatlari: Tuzilishi, qo'zg'aluvchanlik, o'tkazuvchanlik, ta'sirotni alohida (izolyatsiyalab) va ikki tomonlama o'tkazish xususiyatlari.
Sinaps: Tuzilishi (presinaptik va postsinaptik membranalar, sinaps tirqishi), turlari (markaziy va periferik), ta'sirotni o'tkazish mexanizmi (mediatorlar: atsetilxolin, noradrenalin, adrenalin), sinapsning xususiyatlari (bir tomonlama o'tkazish, sekinlashish).