Jahon xo’jaligi globallashuvi sharoitida Koreya Respublikasi soliq siyosatining o’ziga xos xususiyatlari
Maqola jahon xo‘jaligi globallashuvi sharoitida Koreya Respublikasining soliq siyosati, uning tarixiy va zamonaviy bosqichlariga bag‘ishlangan. Soliq tizimi va siyosati yoritilgan.
Asosiy mavzular
- Koreya soliq tizimining shakllanishi: Zamonaviy soliq tizimi 1948-yilda Koreya Respublikasi tashkil topishi bilan joriy etilgan. Dastlab 8 ta asosiy qonun qabul qilingan. Koreya urushi davrida soliq tizimida o‘zgarishlar amalga oshirildi. Yer solig‘i oshirildi, daromad soliqlariga oid qonunlar ko‘rib chiqildi.
- Urushdan keyingi tiklanish davri (1954-1961): Vaqtinchalik soliqlardan voz kechildi, 1956-yilda to‘g‘ri soliq stavkalari pasaytirilib, egri soliq stavkalari oshirildi. 1959-yilda soliq maslahatchilari guruhi tavsiyasiga ko‘ra soliq stavkalari pasaytirildi va soliq ma’muriyatlari tartibga solindi.
- Iqtisodiy o'sish davri (1962-1967): Soliq ma'muriyatlarida qonun buzilishini bartaraf etish maqsadida islohotlar olib borildi. Besh yillik reja asosida zamonaviy soliq tizimini yaratishga muhim ahamiyat berildi. Soliq yig'ishni yaxshilash, investitsiyalarni jalb qilish, adolatli soliq tizimini tashkil qilish asosiy vazifalar edi.
- Soliq islohotlari va o'zgarishlar: Daromad solig‘i, uyushma soliq huquqlari, biznes solig‘i, ro‘yxatdan o‘tish solig‘i, sayohat solig‘i, neft mahsulotlari solig‘i, soliqlarni qabul qilish, gerb yig‘imi, tovar solig‘i huquqi bo'yicha qonunlar takomillashtirildi. Mahalliy va davlat soliq tizimiga ham o‘zgartirishlar kiritildi.
- Soliq tizimining asosiy yo'nalishlari: Aholi turmushini yaxshilash maqsadida ish o'rinlarini yaratish, kam ta'minlangan oilalarni qo'llab-quvvatlash, daromad soliqlarini yengillashtirish, soliq imtiyozlarini tartibga solish, soliq tizimini mustahkamlash.
- Soliqlarning funksiyalari: Soliqlarning fiskal funksiyasi davlat mablag'larini shakllantirish, davlat dasturlarini moliyalashtirish, soliq tushumlari davlat byudjeti daromadlarining asosini tashkil qiladi. Koreya Respublikasida soliq qonunchiligi soliq stavkalarini proporsional va progressiv stavkalarga bo'ladi.