Давлат бюджети тушунчаси, унинг таркибий қисмлари ва ахамияти
Ushbu kitob O'zbekiston Respublikasining davlat byudjeti tushunchasi, uning tarkibiy qismlari va ahamiyatiga bag'ishlangan. Unda byudjet tizimi, byudjet tuzilmasi, daromadlar va xarajatlar tasnifi, byudjet jarayoni va byudjet taqchilligini moliyalashtirish manbalari kabi masalalar ko'rib chiqilgan.
Asosiy mavzular
- Davlat byudjeti tushunchasi, byudjet tuzilmasi va byudjet tizimi mohiyati: Davlat byudjeti - davlat pul mablag'larining markazlashtirilgan jamg'armasi bo'lib, unda daromadlar manbalari va ulardan tushumlar miqdori, shuningdek, moliya yili mobaynida aniq maqsadlar uchun ajratiladigan mablag'lar sarfi yo'nalishlari va miqdori nazarda tutiladi. Byudjet tuzilmasi davlat tuzilmasi bilan aniqlanadi.
- Davlat byudjetining tarkibiy tuzilishi: Byudjet tasnifi - bu iqtisodiy hodisa, jarayon va munosabatlarning tarkibiy tuzilishi, belgilanishi va iqtisodiy mazmunini to'liq va batafsil o'rganish, aniqlash va tahlil qilish maqsadida turli sinflarga ajratish tushuniladi. Byudjet tasnifi alohida olingan davlat byudjet tizimining tarkibiy tuzilishini, uning alohida daraja va sohalar bo'yicha elementlari to'plamini tashkil etadi.
- Byudjet jarayoni: O'zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi har yili O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan muddatlarda kelgusi moliya yiliga: tegishli byudjetlar va davlat maqsadli jamg'armalari loyihalarini tayyorlash uchun- Qoraqalpog'iston Respublikasi Vazirlar Kengashiga, viloyatlar va Toshkent shahar hokimlariga, davlat maqsadli jamg'armalarini taqimlovchi organlarga; byudjetdan ajratiladigan mablag'larni olishga buyurtmalar tuzish uchun- respublika byudjetidan moliyalashtiriladigan byudjet mablag'lari oluvchilarga byudjet so'rovi yuboradi.