Ўзбекистонда ўсадиган СONVOLVULUS SUBHIRSUTUS RGL. ET. SCHMALH ВА СONVOLVULUS PSEUDOCANTHABRICA SCHRENK ўсимликларининг алкалоидлари
Dissertatsiya O‘zbekistonda o‘sadigan Convolvulus turkumiga mansub o‘simliklarning alkaloid tarkibini o‘rganishga bag‘ishlangan. Tadqiqotda C. subhirsutus va C. pseudocanthabrica o‘simliklaridan alkaloidlar ajratib olindi, ularning tuzilishi aniqlandi va biologik faolligi tekshirildi. Yangi alkaloidlar aniqlanib, ularning kimyoviy xossalari va spektral ma’lumotlari keltirildi. Olingan natijalar asosida yangi dorivor vositalarni yaratish imkoniyatlari ko‘rib chiqildi. Shuningdek, ajratib olingan birikmalarning mikrob va zamburug‘larga qarshi faolligi ham o‘rganildi.
Asosiy mavzular
- Convolvulus subhirsutus va C. pseudocanthabrica o‘simliklarining alkaloid tarkibi: O‘simliklarning turli qismlaridan alkaloidlarni ajratib olish usullari, ularning miqdoriy va sifat tarkibini aniqlash.
- Yangi alkaloidlarning tuzilishini aniqlash: Ajratib olingan yangi alkaloidlarning kimyoviy va spektral xususiyatlarini o'rganish, ularning tuzilishini isbotlash.
- Alkaloidlarning modifikatsiyasi: Asosiy alkaloidlar asosida yangi hosilalar sintez qilish va ularning xususiyatlarini o'rganish.
- Alkaloidlarning biologik faolligi: O‘simliklardan ajratib olingan va sintez qilingan moddalarning farmakologik faolligini, xususan, antimikrob, yallig‘lanishga qarshi va antioksidant xususiyatlarini o‘rganish.
- Mikroblarga qarshi faollik: Ajratib olingan va sintetik alkaloidlarning mikroorganizmlarga va zamburug'larga ta'sirini o'rganish.