Talabalarni oilaviy hayotga tayyorlashning ijtimoiy psixologik xususiyatlari
Ushbu kitobda O‘zbekistonda oila institutining ahamiyati, yoshlarni oilaviy hayotga tayyorlashning dolzarbligi, milliy qadriyatlarimiz va islom dinida oilaga berilgan e'tibor, talabalik davrining o‘ziga xos xususiyatlari, oilaviy hayotga tayyorlashda xalq merosidan foydalanish, empirik tadqiqot natijalari va amaliy tavsiyalar kabi masalalar yoritilgan. Kitob o‘zbek oilalarining o‘ziga xosligi, oilaviy munosabatlarning psixologik asoslari, yoshlarni oilaviy hayotga tayyorlashda pedagogik va psixologik jihatlarni ilmiy asoslashga qaratilgan.
Asosiy mavzular
- Yoshlarni oilaviy hayotga tayyorlashning dolzarbligi: Mavzuning dolzarbligi O'zbekiston Respublikasi Prezidentining yosh avlodni yetuk insonlar qilib tarbiyalashga oid siyosati bilan bog'liq holda ochib beriladi. Yoshlarni jamiyatda munosib o'rin egallashlari uchun yaratilgan sharoitlar, qabul qilingan qonunlar va davlat dasturlari tahlil qilinadi. Yoshlarga oid davlat siyosatining asoslari, ta'lim tizimi, bola huquqlari kafolatlari, nazoratsizlik va huquqbuzarliklarning profilaktikasi kabi masalalarga e'tibor qaratiladi.
- Tarixiy va adabiy manbalarda talaba-yoshlarni oilaviy hayotga tayyorlashning yoritilishi: Ushbu mavzuda o'zbek xalqining boy tarixi va madaniy merosi, jadidchi olimlarning qarashlari, Hadis ilmlari, Avesto kitobida oilaga oid ma'lumotlar, Imom G'azzoliy, Amir Temur, Kaykovus, Abu Rayhon Beruniy, Ibn Sino kabi mutafakkirlarning oila va tarbiya haqidagi fikrlari tahlil qilinadi. O'zbek oilalarining o'ziga xos xususiyatlari, ota-ona va farzand munosabatlari, nikoh va oilaviy hayotga oid urf-odatlar va an'analar ko'rib chiqiladi.
- Talabalik davrining o‘ziga xos xususiyatlari: Bu mavzuda talabalik davrining o'ziga xos xususiyatlari, yoshlarning psixologik va ijtimoiy rivojlanishi, talabalarning oilaviy hayotga tayyorgarligi, oilaning jamiyatdagi o'rni, kelin-kuyovlarning vazifalari, ota-onalik mas'uliyati kabi masalalar ko'rib chiqiladi. Talabalarning jamiyatdagi faolligi, mehnatga munosabati, axloqiy va ma'naviy kamoloti masalalari ham tahlil etiladi.
- Talaba yoshlarni oilaviy hayotga tayyorlashda halq merosi namunalaridan foydalanish: Ushbu mavzuda o'zbek xalq og'zaki ijodi (dostonlar, ertaklar, maqollar, topishmoqlar), xalq o'yinlari va o'yinchoqlar, milliy urf-odatlar, an'analar, marosimlar, diniy ma'lumotlar, xalq amaliy san'ati va hunarmandchilik, milliy musiqa, tasviriy san'at, raqs san'ati, xalq tabobati kabi meros namunalari qizlar tarbiyasida muhim rol o'ynashi tahlil etiladi.
- Talaba-yoshlarni oilaviy hayotga tayyorlash diagnostikasi mezolari va metodikasi: Ushbu mavzuda talaba-yoshlarni oilaviy hayotga tayyorlik darajasini aniqlash uchun qo'llaniladigan diagnostika mezolari va metodikalari, jumladan, I.Neya tomonidan ishlab chiqilgan "Oilada rollarning taqsimdanishi metodikasi" tahlil qilinadi. Eksperiment natijalari va ular asosida olingan xulosalar keltiriladi. Talabalarning oilada rollar taqsimotiga, oilaviy munosabatlarga, oilaviy madaniyatga oid bilimlari tahlil etiladi.