Бадиий идрокни шакллантиришда шакл, метод ва услублар
Ушбу матнда бадиий идрокни шакллантириш усуллари, шакллари, методлари ва услублари ҳақида маълумот берилган. Бадиий идрок шакллари аудиториядан ташқари машғулотлар, маъруза, суҳбат, семинар кабиларни ўз ичига олади. Бадиий идрок методларига мақсадни белгилаш, мотивация, тушунтириш, намойиш этиш, маслаҳат, тавсия, тадқиқот, машқ, топшириқ, муҳокама, тақдирлаш, назорат, таҳлил, баҳолаш кабилар киради. Услубларга эса солиштириш, таққослаш, сабаб-оқибатли боғлиқликларни аниқлаш, мантиқий-таҳлилий идрок этиш, кўргазмалилик, репродуктив ва муаммоли ёндашувлар киради. Талабаларнинг тасвирий санъат асарларини таҳлил этиш жараёнида бадиий идрок этишини ривожлантириш мақсадида турли топшириқлар бериш тавсия этилади.
Asosiy mavzular
- Бадиий идрок шакллари: Аудиториядан ташқари, маъруза, суҳбат, ҳисобот, амалий машғулот, семинар, умумлаштириш ва ахборотлар.
- Бадиий идрок методлари: Мақсадни белгилаш, мотивация, ишонтириш, тушунтириш, уқтириш, ҳикоя, баён қилиш, намойиш этиш, кўрсатиш, намуна, мисол; эслатма, кўрсатма, маслаҳат, талаб, тавсия, алгоритм; схема, модел, тизим; муаммо, излаш, тадқиқот; такрорлаш, мустаҳкамлаш, машқ, ўргатиш; топшириқ, илтимос, вазифа; кўриб чиқиш, муҳокама, рағбатлантириш, тақдирлаш; сўровнома, тест синовлари; назорат, таҳлил, баҳолаш, синтез, анализ, умумлаштириш, хулосалар.
- Бадиий идрок услублари: Солиштириш, таққослаш, сабаб-оқибатли боғлиқликларни аниқлаш, мантиқий-таҳлилий идрок этиш; сўзлаб бериш, кўргазмали, тушунтириш-намойиш этиш, репродуктив, муаммоли ҳамда бадиий-таҳлилий жараёнда хусусий-изланишларни келтириш.
- Рассомлар асарларини таҳлил қилиш: Рассомлар (ўзбек рассомлари) асарларини солиштириш-таққослаш таҳлилида қуйидаги мақсадлар кўзда тутилади: рассомлар асарларининг фарқи ва ўхшашликларини аниқлаш ( бунда талабалар “асарларнинг” берилган белгиларини солиштирадилар, уларни таққослайдилар, шу аснода, уларнинг фарқлари ҳамда умумийликларини аниқлайдилар).