«Гўшт, сут, балиқ ва консерваланган маҳсулотлар технологияси» фанидан маърузалар матни
Ushbu kitob консерва корхоналарини лойиҳалаштириш асосларига бағишланган. Унда консерва технологияси йўналишида тайёрланаётган мутахассислар учун корхонанинг умумий тузилиши, бўлимлар, жиҳозланиши, энергия таъминоти каби масалалар ёритилади. Шунингдек, консерва заводларини лойиҳалаш, қуриш ва модернизация қилиш босқичлари, технологик жараёнлар, ишлаб чиқариш қувватини ҳисоблаш, хом ашё сарфи меъёрлари, санитария ва ёнғин хавфсизлиги талаблари каби мавзулар ҳам қамраб олинган. Китоб магистратура йўналишининг талабалари учун мўлжалланган.
Asosiy mavzular
- Консерва корхоналарини лойиҳалашнинг умумий саволлари: Консерва заводларини қуриш ёки реконструкция қилишнинг техник-иқтисодий асослари, технологик лойиҳалаш, ишлаб чиқариш цехларини компоновкаси, умумқурилиш ва санитар лойиҳалаш, цех коммуникациялари, иссиқлик ва совуқлик хўжалиги, автоматик назорат, меҳнат муҳофазаси, смета ва техник-иқтисодий кўрсатгичлар, лойиҳани расмийлаштириш ва тасдиқлаш босқичлари.
- Ишлаб чиқариш қуввати: Консерва заводининг барча цехлари вақт бирлигида ишлаб чиқарадиган маҳсулот миқдори. Календар йилга ҳисобланади. Алоҳида тур маҳсулотлари учун тизгилар техник қуввати ҳисобга олинади. Тизгилар қуввати алоҳида жиҳозлар унумдорлиги орқали топилади.
- Консерва заводларининг табақа ва таркиби: Заводлар қуввати бўйича 3 гуруҳга ажратилади: кичик (20 млн ш.б. гача), ўрта (21-50 млн ш.б.) ва катта (51-100 млн ш.б.). Ишлаб чиқариш йўналиши бўйича мева-сабзавот, гўшт, сут, балиқни қайта ишлаш заводлари бўлади.
- Хом ашё ва материалнинг сарф меъёри: Технологик инструкция ёки лойиҳалаш нормаларида келтирилади. 1 мшб ёки 1 т консерва учун сарф меъёри ҳисоблаб топилади. Рецептура, йўқотиш ва чиқит нормаси асосида аниқланади.
- Технологик схема танлаш: Ишлаб чиқариладиган консерва ассортименти маълум бўлгандан сўнг технологик тизгилар ва уларнинг маркалари танланади. Жараёнлар танланганда маҳсулот сифатига, чиқит миқдорига эътибор қаратилади.
- Меҳнат муҳофазаси ва ёнғин хавфсизлиги: Иш жойларининг хавфсизлиги, қурилмаларнинг тўғри ишлаши, ёнғинга қарши чоралар, хавфсизлик техникаси қоидаларига риоя қилиш.