Асосий Шарқ тилининг назарий грамматикаси
Ushbu kitob O'zbekiston Respublikasi Oliy va O'rta Maxsus Ta'lim Vazirligi tomonidan tasdiqlangan «Asosiy Sharq tilining nazariy grammatikasi» fanining o'quv dasturi hisoblanadi. Dasturda fanning maqsad va vazifalari, talabalarning bilim, ko'nikma va malakalariga qo'yiladigan talablar, fanlararo bog'liqligi, fan tizimidagi o'rni, o'qitishda zamonaviy axborot va pedagogik texnologiyalar, fan tarkibi, baholash mezonlari, adabiyotlar ro'yxati va boshqa masalalar yoritilgan.
Asosiy mavzular
- Kirish: Dastur arab tili grammatik qurilmasining umumiyligi, tipologik tavsifi, so'zlarning morfologik va sintaktik tarkibi, grammatik uslub va mazmun kabi tushunchalar haqida ma'lumot beradi. Shuningdek, arab tilidagi sintaktik va morfologik muammolar, klassik, zamonaviy va an'anaviy grammatik ta'limotlar qiyosiy-tahliliy asosda ko'rib chiqiladi.
- O'quv fanining maqsadi va vazifalari: Maqsad - arab tili grammatikasida mavjud bo'lgan tayanch qoidalar, ularning nazariy asoslari, arab adabiy tili va lahjalarida namoyon bo'lish holatlari, ayrim grammatik hodisalarning qo'llanilish ko'lami va qo'llanish holatlarini o'rganishdan iborat.
- Fanning vazifasi: Talabalarga ilgari o'rganilgan grammatik qoidalarning nazariy asoslarini o'rgatish va ularni amaliy, ham nazariy jihatdan tatbiq eta bilishga o'rgatish.
- Fan bo'yicha talabalarning bilimiga, ko'nikma va malakasiga qo'yiladigan talablar: Talabalar arab tili grammatikasining tarkibiy qismini, so'zlarning morfologik xususiyatlarini, asosiy grammatik kategoriyalarni, fe'llarning turlarini bilishi, so'zlarning morfologik va sintaktik bog'lanishlarini bilishi kerak. Shuningdek, asosiy tayanch grammatik qoidalarni ajrata bilishi, ularni nutqda qo'llay olishi va lahjalardagi qo'llanish xususiyatlarini farqlay olishi kerak.
- Asosiy qism: Ushbu bo'limda umumiy grammatik qurilishning tavsifi, grammatik tizim tushunchasi, morfemalarning tur va shakllari, grammatik kategoriyalar, so'z turkumlari, otlarning flektivlik xususiyati, fe'llarning tasnifi, kelishiklar va ularning turlari, ismlarning aniq va noaniq holati, qo'shma va ergash gaplar haqida ma'lumotlar keltirilgan.