Ўзбек тили –давлат тили

Ushbu matn o'zbek tilining shakllanish tarixi, rivojlanishi va uning davlat tili sifatidagi maqomini yoritadi. Unda tilning qadimiy ildizlari, Alisher Navoiy kabi buyuk shaxslarning til rivojiga qo'shgan hissasi, shuningdek, o'zbek tiliga davlat tili maqomini bergan qonunlar haqida ma'lumotlar keltirilgan. Matn, shuningdek, o'zbek tilining lotin yozuviga o'tishi va bu boradagi islohotlarni ham qamrab oladi.

Asosiy mavzular

  • O'zbek tilining shakllanish tarixi: O'zbek tili XI asrdan boshlab mustaqil til sifatida shakllana boshlagan va XIV asrga kelib mustaqil o'zbek adabiy tili darajasiga ko'tarilgan. Lekin uzoq vaqt davomida "turkiy til" yoki "turk tili" kabi nomlar bilan atalgan. O'zbek tilining ajdodlari XI asrgacha qadimgi turkiy tilda gaplashgan.
  • Alisher Navoiyning o'zbek tili rivojiga qo'shgan hissasi: Alisher Navoiy o'zining badiiy va ilmiy asarlari bilan o'zbek tilining dunyodagi boy tillardan ekanligini nazariy isbotlab, amaliy jihatdan asoslab berdi. U o'zbek tilining rivojlanishida beqiyos rol o'ynagan.
  • O'zbek tiliga davlat tili maqomining berilishi: 1989 yil 21 oktyabrda O'zbekiston Respublikasining "Davlat tili haqida"gi qonuni qabul qilindi va o'zbek tiliga O'zbekiston Respublikasining davlat tili huquqi berildi. Keyinchalik, ushbu qonunga o'zgartirishlar kiritildi va tilning maqomi yanada mustahkamlandi.
  • Lotin yozuviga asoslangan o'zbek alifbosiga o'tilishi: 1993 yil 2 sentyabrda "Lotin yozuviga asoslangan o'zbek alifbosini joriy etish to'g'risida"gi qonun qabul qilindi. 2015 yildan boshlab barcha ta'lim muassasalarida o'qish-o'qitish va ish yuritish lotin alifbosida olib borilishi belgilandi.