Умумий овкатланиш маҳсулотлари технологияси ва биотехнология
Ushbu kitob O'zbekiston Respublikasi Oliy va O'rta Maxsus Ta'lim Vazirligi tomonidan Buxoro Oziq-ovqat va Yengil Sanoat Texnologiyasi Instituti talabalari uchun "Umumiy Ovqatlanish Mahsulotlari Texnologiyasi va Biotexnologiya" kafedrasi doirasida tayyorlangan ma'ruzalar matnidir. Kitobda 5541100 – "Oziq ovqat texnologiyasi" va 5540900 – Kasbiy ta'lim "Oziq ovqat texnologiyasi" (Umumiy ovqatlanish mahsulotlari texnologiyasi) yo'nalishlari bo'yicha "Talabalarning o'quv – tadqiqot ishlari" fanidan ma'ruzalar matni keltirilgan. Ma'ruzalar o'quv-tadqiqot ishlarini tashkil etish, ilmiy axborotlarni tahlil qilish, eksperimental tadqiqotlar asoslari, tadqiqot natijalarini ishlab chiqish, tadqiqot ishlarni nashrga tayyorlash va ularning samaradorligiga bag'ishlangan.
Asosiy mavzular
- O'quv – tadqiqot ishlarini tashkil etish: Ma'ruzada ijod va fan tushunchasi, ilmiy tadqiqot usullari va bosqichlari, ilmiy yo'nalishlar, muammolar va mavzular muhokama qilinadi. Ilmiy bilimlarni rivojlantirishda fanning roli, ilmiy tadqiqotlarning tasnifi va bosqichlari ko'rib chiqiladi. Mavzuni tanlash, tadqiqot maqsadini aniqlash va vazifalarni belgilash masalalari yoritilgan.
- Ilmiy axborotlarni tahlil qilish: Ma'ruzada ilmiy-texnikaviy informatsiya va uni izlash usullari, ilmiy-texnikaviy informatsiyani o'rganish va tahlil qilish, tadqiqot maqsadlari va vazifalari ko'rib chiqiladi. Turli xil ilmiy axborot manbalari, ularni izlash usullari va tahlil qilishning ahamiyati muhokama etiladi. Informatsiyani eslab qolish usullari va axborotni qayta ishlash samaradorligini oshirish yo'llari keltirilgan.
- Eksperimental tadqiqotlar asoslari: Ma'ruzada eksperimental tadqiqotlar turlari, eksperiment dasturini ishlab chiqish va eksperimentni o'tkazish masalalari yoritilgan. Laboratoriya va ishlab chiqarish eksperimentlarining farqlari, eksperiment o'tkazish metodikasi, natijalarni tahlil qilish va baholash usullari ko'rib chiqiladi. Eksperiment o'tkazishda xavfsizlik qoidalariga rioya qilishning ahamiyati ta'kidlangan.
- Tadqiqot natijalarini ishlab chiqish: Ma'ruzada ulchash natijalarini grafik tasvirlash usullari, empirik formulalarni tanlash, tadqiqot natijalarini tahlil qilish va rasmiylashtirish masalalari yoritilgan. Grafik tasvirlar va empirik formulalar yordamida eksperimental ma'lumotlarni ifodalash usullari muhokama qilinadi. Tadqiqot natijalarini ilmiy hisobotda aks ettirish qoidalari keltirilgan.
- Tadqiqot ishlarni nashrga tayyorlash va ularning samaradorligi: Ma'ruzada tadqiqot materiallarini nashrga tayyorlash, tadqiqot natijalarini joriy etish, tadqiqot ishlarining samaradorlik mezoni va iqtisodiy samaradorligi masalalari yoritilgan. Ilmiy materiallarni nashr qilish turlari, nashrga qo'yiladigan talablar, ekspertiza o'tkazish va takrizlar olish tartibi ko'rib chiqiladi. Ilmiy tadqiqotlarni joriy etishning ahamiyati va iqtisodiy samaradorligini baholash usullari muhokama qilingan.