Tarmoq mashinalarini loyihalash asoslari
Ushbu kitob To'qimachilik va yengil sanoat texnologiyasi institutining talabalari uchun mo'ljallangan ma'ruzalar to'plami bo'lib, «Tarmoq mashina va jihozlari» kafedrasi tomonidan tayyorlangan. To'plamda mashinalarni loyihalash asoslari, materiallarni tanlash, unumdorlikni hisoblash, xavfsizlik talablari va mashina qismlarini konstruksiyalash kabi masalalar yoritilgan. Ushbu ma'ruzalar to'plami talabalarga mashinalarning tuzilishini va ularni yaratish jarayonlarini tushunishga yordam beradi. Nashr 2009-yilda Buxoro shahrida amalga oshirilgan.
Asosiy mavzular
- Mashina va apparatlarning tasnifi: Mashinalarning asosiy tushunchalari, tasnifi, xomashyo uzatilishi va mahsulot chiqishi bo'yicha sinflanishi ko'rib chiqiladi.
- Mashinani loyihalashning umumiy sxemasi: Mashinaning ishlash printsipi, sxemasini tanlash, konstruksiyalash va loyihalash bosqichlari haqida ma'lumot beriladi.
- Mashinani loyihalashdagi hujjatlar: Texnologik topshiriq, texnik topshiriq, ishchi hujjatlar, tajriba namunasi va takomillashtirish jarayonlari haqida ma'lumotlar keltirilgan.
- Mashina va apparatlarning unumdorligini hisoblash: Katta tsikl, nazariy unumdorlik, yo'qotishlar va haqiqiy unumdorlikni hisoblash usullari o'rganiladi.
- Mashina detallarini konstruktsiyalash haqida ma'lumotlar: Konstruktsiya texnologiyasi, detallarni mexanik ishlov berishni hisobga olish bilan konstruksiyalash, aniqlik darajalari va standartlashtirish masalalari yoritilgan.
- Mashinalarni loyihalashda material tanlash: Material tanlash asoslari, tayyorlanma tanlash shartlari va materiallardan foydalanish usullari ko'rib chiqiladi.
- To'qimachilik va yengil sanoati mashinalarining materiallari: To'qimachilik va yengil sanoati mashinalari uchun materiallar, ularning yuklanish darajasi va xususiyatlari haqida ma'lumotlar berilgan.
- Bazaviy sirtlar va o'lchamlarning qo'yilishi: Bazalar, ularning turlari, mexanizmning aniqligi va o'lchamlarni qo'yish tartibi o'rganiladi.
- Mashinalarni badiiy konstruktsiyalash: Estetik talablar, ergonomik talablar va badiiy ishlov berish uslublari ko'rib chiqiladi.
- Xavfsizlik texnikasi va mehnat muhofazasi talablari: Mashinalarga texnik xizmat ko'rsatish, xavfsizlik vositalari, elektr tokidan himoyalash masalalari yoritilgan.
- Tsiklogrammalar qurish: Tsiklogrammalarni qurishdan maqsad, valning ishchi burilish burchagi va texnologik operatsiyalarni bajarishda vaqt sarfi haqida ma'lumot beriladi.
- Mashina mexanizmlarining strukturaviy tahlili: Mexanizmlarning strukturaviy tahlili, kinematik juftliklar, zanjirlar va klassifikatsiya haqida ma'lumotlar keltirilgan.
- Mexanizmlarni kinematik tadqiq qilish: Zvenolarning holatlari, tezlik va tezlanishlarini aniqlash usullari bayon etilgan.
- Quyi juftli mexanizm kinematik sxemasini loyihalash: Quyi juftli mexanizmlarning kinematik sxemalarini loyihalash masalalari ko'rib chiqilgan.