Asоsiy mаkrоiqtisоdiy ko’rsаtkichlаr
Ushbu kitob makroiqtisodiyot fanining amaliy mashg'ulotlarida qo'llaniladigan masalalarni yechishda yordam beruvchi qo'llanma hisoblanadi. Unda makroiqtisodiyotning asosiy tushunchalari, modellari, siyosatlari va ularning o'zaro bog'liqligi tahlil qilinadi. Qo'llanma talabalarga fanni chuqurroq o'zlashtirishga va amaliy ko'nikmalarini rivojlantirishga mo'ljallangan.
Asosiy mavzular
- Asosiy makroiqtisodiy ko'rsatkichlar: Milliy hisob tizimi, yalpi ichki mahsulot (YaIM), yalpi milliy mahsulot (YaMM), milliy daromad (MD), iste'mol xarajatlari, investitsiyalar, davlat xaridlari, sof eksport va ularning hisoblash usullari.
- Jami talab va jami taklif muvozanati: Jami talab (AD) va jami taklif (AS) egri chiziqlari, ularga ta'sir etuvchi omillar, muvozanat narx darajasi va real YaIM, AD-AS modelining turli holatlari va ularning iqtisodiy oqibatlari.
- Iste'mol talabi nazariyasi: Iste'mol funktsiyasi, jamg'arma funktsiyasi, iste'molga moyillik, jamg'armaga moyillik, investitsiya qarorlari, iste'mol va jamg'arishning makroiqtisodiy ahamiyati.
- "Daromadlar-xarajatlar" modelida tovar bozorlari muvozanati: Rejalashtirilgan xarajatlar, haqiqiy xarajatlar, muvozanat daromad, multiplikator effekti, davlat xaridlari multiplikatori, soliq multiplikatori, balanslashtirilgan byudjet multiplikatori.
- Pul bozori: Pulga talab, pul taklifi, pul bozoridagi muvozanat, foiz stavkasi, pul massasining YaIMga ta'siri, pul-kredit siyosati instrumentlari.
- Ikki yoqlama muvozanat: Tovar bozori va pul bozorining o'zaro ta'siri, IS egri chizig'i, LM egri chizig'i, IS-LM modeli, fiskal va monetar siyosatning samaradorligi.
- Makrodarajada umumiy muvozanat: Uzoq muddatli va qisqa muddatli jami taklif egri chiziqlari, AD-AS modelining dinamik talqini, iqtisodiy siyosatning jami taklifga ta'siri.
- Iqtisodiy o'sish: Iqtisodiy o'sish omillari, mehnat unumdorligi, kapital to'planishi, texnologik taraqqiyot, iqtisodiy o'sish modellari, davlatning iqtisodiy o'sishni rag'batlantirishdagi roli.
- Fiskal siyosat va davlat byudjeti: Davlat byudjeti, soliqlar, davlat xarajatlari, byudjet defitsiti, byudjet profitsiti, davlat qarzi, fiskal siyosat instrumentlari, fiskal siyosatning iqtisodiy oqibatlari.
- Monetar siyosat: Markaziy bank, pul-kredit siyosati instrumentlari, foiz stavkalari, rezerv talablari, ochiq bozordagi operatsiyalar, pul massasining nazorati, monetar siyosatning iqtisodiy oqibatlari.
- Ochiq iqtisodiyot modelida muvozanat: Xalqaro savdo, valyuta kursi, to'lov balansi, savdo balansi, kapital harakati, almashuv kursining ta'siri, ochiq iqtisodiyotda fiskal va monetar siyosat.