Амалий механика
Ushbu kitob "Amaliy mexanika" fanidan muammoli ma'ruzalar matni bo'lib, O'zbekiston Respublikasi Oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi tomonidan tavsiya etilgan. Kitob Farg'ona politexnika institutida tayyorlangan va unda mashina detallari, mexanizmlar kinematikasi, tishli uzatmalar, vallar va o'qlar kabi amaliy mexanikaning asosiy tushunchalari va hisoblash usullari yoritilgan. Materiallar talabalarning mustaqil ta'lim olishi uchun mo'ljallangan va zamonaviy texnik adabiyotlar asosida tuzilgan.
Asosiy mavzular
- Mashinalar va mexanizmlar kinematikasi: Bu mavzuda mashina va mexanizm tushunchalari, ularning klassifikatsiyasi, kinematik juftlar va zanjirlar haqida ma'lumot beriladi. Mexanizmlarning kinematik harakteristikalari, tezlik va tezlanishlarni aniqlash usullari ko'rib chiqiladi.
- Tishli uzatmalar: Tishli uzatmalarning turlari, geometriyasi, kinematikasi va hisoblash usullari yoritiladi. Tishli g'ildiraklar materiallari va ularning ishqalanishga chidamliligi masalalari o'rganiladi.
- Vallar va o'qlar: Vallarning turlari, konstruksiyasi, materiallari va hisoblash usullari keltirilgan. Vallarning mustahkamligi, bikrligi va tebranishga chidamliligini ta'minlash masalalari ko'rib chiqiladi.
- Birikmalar: Ajjratiladigan va ajratilmaydigan birikmalar, ularning turlari, afzalliklari va kamchiliklari, hamda mustahkamlikka hisoblash usullari yoritiladi. Rezbali birikmalar, payvandlash birikmalari va boshqa birikmalarning xususiyatlari o'rganiladi.
- Sanoat robotlari va manipulyatorlar: Sanoat robotlari va manipulyatorlarining tuzilishi, turlari, kinematik sxemalari va asosiy ko'rsatkichlari keltirilgan. Ularning sanoatda qo'llanilishi va rivojlanish tendensiyalari haqida ma'lumot beriladi.
- Mashina detallarini loyihalash: Mashina detallarini loyihalashda asosiy talablar, material tanlash, mustahkamlik, ishonchlilik va texnologiklik masalalari ko'rib chiqiladi. Standartlashtirish va unifikatsiya prinsiplari yoritiladi.