Hayot faoliyati xavfsizligi

Ushbu uslubiy qo'llanma O'zbekiston Respublikasi Oliy va O'rta maxsus ta'lim vazirligi tomonidan tasdiqlangan "Hayot faoliyati xavfsizligi" fanining namunaviy dasturi asosida tayyorlangan. Qo'llanma sanoat korxonalarida xavfsizlikni ta'minlash, ish muhitini yaxshilash, ishchilarning salomatligini saqlash va favqulodda vaziyatlarga tayyor bo'lish bo'yicha tajriba mashg'ulotlarini o'tkazishga mo'ljallangan. U suv xo'jaligi va melioratsiya yo'nalishidagi talabalar uchun mo'ljallangan.

Asosiy mavzular

Sanoat korxonalari xonalari havosining tarkibi: Zararli moddalar va bug'lar konsentratsiyasini aniqlash usullari, Universal gaz analizatori UG-2 bilan ishlash, GOST standartlari, xavfli moddalarning turlari va ularning organizmga ta'siri.
Ishlab chiqarish havosidagi chang miqdorini aniqlash: Changning kelib chiqishi, turlari (tabiiy va sun'iy), zararli ta'siri, tasnifi (organik, mineral, aralashma), dispers tarkibi, xavflilik darajasini aniqlash usullari, og'irlik tortish usuli, filtrlar bilan ishlash, changni kamaytirish choralari.
Ishlab chiqarish korxonalari xonalarining mikroiqlimi: Havo harorati, namlik, harakat tezligi, issiqlik ta'siri, ularning ishchilar salomatligi va mahsulot sifatiga ta'siri, me'yoriy ko'rsatkichlar, psixrometr bilan ishlash, o'lchash usullari.
Ishlab chiqarish korxonalari xonalarida tabiiy yoritilishni o'lchash: Yoritilishni aniqlash usullari (yorug'lik oqimi, nuqtaviy, solishtirma quvvat), lyuksmetr bilan ishlash, yoritish texnik ko'rsatkichlari, yoritgichlarni to'g'ri joylashtirish.
Sanoatda shovqin omillarini aniqlash va taxlil qilish: Shovqinning kelib chiqishi, turlari (mexanik, aerodinamik, gidrodinamik, elektromagnit), ta'siri, shovqin darajasini o'lchash, kamaytirish choralari, shovqin o'lchagichlar bilan ishlash, chastota analizatorlari.
Sanoatda titrash omillarini aniqlash va taxlil qilish: Titrashning kelib chiqishi, ta'siri, titrash parametrlarini (amplituda, tezlik, tezlanish, chastota) aniqlash, titrashni kamaytirish choralari.
Shaxsiy muxofaza vositalaridan foydalanish: Maxsus kiyim va poyabzal, nafas olish organlarini himoya qilish vositalari (protivogazlar, respiratorlar), boshni himoya qilish vositalari (kaskalar), qo'l himoyasi (qo'lqoplar), ko'zni himoya qilish vositalari (ko'zoynaklar), shovqindan himoya vositalari, ulardan foydalanish qoidalari.
O't o'chirishning birlamchi vositalari: O't o'chirish vositalarining turlari (ko'pikli, uglekislotali, kukunli), ularning tuzilishi, ishlash prinsipi, qo'llanilish sohalari, o't o'chirish qoidalari.
Yong'inga qarshi signalizatsiya vositalari: Yong'inni aniqlash usullari (qo'lda va avtomatik), xabar berish tizimlari, datchiklar (issiqlik, tutun, yorug'lik), signalizatsiya sxemalari, qabul stansiyalari, tekshirish usullari.