Mikrоbiоlоgiya va virusologiya fanidan amaliy mashg’ulоtlar
Ushbu kitob mikrobiologiya va virusologiya fanlaridan laboratoriya mashg'ulotlari uchun qo'llanma bo'lib, talabalarga mo'ljallangan. Kitobda mikroskop tuzilishi, bakteriyalar harakati, turli mikroorganizmlarni kuzatish usullari, bakteriyalarning morfologik tuzilishi, mikroorganizmlarning o'lchamini aniqlash, tuproq va havo tarkibidagi mikroorganizmlarni aniqlash, oziq muhitlarini tayyorlash va sterillash kabi amaliy mashg'ulotlar batafsil yoritilgan.
Asosiy mavzular
- Biologik mikroskopning tuzilishi: Mikroskopning asosiy qismlari, ularning vazifalari, mikroskopni ishlatish tartibi va kattalashtirish darajasini aniqlash usullari tushuntirilgan.
- Bakteriyalarning harakati: Bakteriyalarning xivchinlari yordamida harakatlanishi, xivchinlarning turlari, harakatlanish tezligi va turli omillar ta'siri haqida ma'lumot berilgan.
- Harakatchan mikroorganizmlarni kuzatish: Tirik holda mikroorganizmlarni kuzatish usullari, osma tomchili preparat tayyorlash texnikasi va kerakli jihozlar keltirilgan.
- Bakteriyalarning morfologik tuzilishi: Bakteriyalarning shakli, o'lchami, kokklar, diplokokklar, streptokokklar, stafilokokklar, tayoqchasimon va spiralsimon bakteriyalarning tuzilishi ko'rsatilgan.
- Mikroorganizmlarni fiksatsiyalangan va bo'yalgan holda tekshirish: Mazok tayyorlash, fiksatsiya qilish, bo'yash usullari (Lyoffler sinkasi, fuksin), mikroskopda kuzatish tartibi tasvirlangan.
- Mikroorganizmlarning o'lchamini aniqlash: Okulyar va ob'ektiv mikrometrlardan foydalanish, mikroorganizmlarning o'lchamini aniqlash usullari bayon etilgan.
- Tuproq tarkibidagi mikroorganizmlar sonini aniqlash: Tuproq namunalarini tayyorlash, Shulgin usuli bo'yicha mikroorganizmlar sonini aniqlash, hisoblash usullari keltirilgan.
- Havo tarkibidagi mikroorganizmlarni aniqlash: Oziq muhitlari (GPA) yordamida havo tarkibidagi mikroorganizmlarni aniqlash, Volfgyugel kamerasi yordamida koloniyalarni hisoblash usullari tushuntirilgan.
- Oziq muhitlarini tayyorlash va sterillash: Peptonli go'sht sho'rvasi (PGSh), go'sht-pepton-jelatin (GPJ), go'sht-pepton-agar (GPA) kabi oziq muhitlarini tayyorlash, Kox qaynatkichida va avtoklavda sterillash usullari bayon etilgan.