Tuproqshunoslik fanlaridan laboratoriya mashg’ulotlarini o’tish uchun

Ushbu kitob tuproqshunoslik fanidan laboratoriya mashg'ulotlarini o'tkazish uchun mo'ljallangan uslubiy qo'llanma hisoblanadi. Unda talabalarning tuproqshunoslik bo'yicha nazariy bilimlarini amaliy mashg'ulotlar orqali mustahkamlashga qaratilgan ko'rsatmalar berilgan. Qo'llanma tuproqni analizga tayyorlashdan tortib, uning fizik-kimyoviy xususiyatlarini aniqlashgacha bo'lgan bir qator laboratoriya ishlarini o'z ichiga oladi. Har bir laboratoriya ishi uchun batafsil uslubiy ko'rsatmalar berilgan bo'lib, talabalarga mashg'ulotlarni to'g'ri va sifatli bajarishga yordam beradi.

Asosiy mavzular

• Tuproqni analizga tayyorlash: Tuproqning muhim tarkibiy qismlarini aniqlash va ayrim xossalarini o'rganishdan oldin uni analizga tayyorlash usullari, shu jumladan tuproqni quritish, maydalash, undagi qo'shimchalarni ajratish va o'rtacha namunani olish tartibi bayon etilgan.
• Tuproqning namligini aniqlash: Tuproq namligini termostatda quritish usuli orqali aniqlash, olingan natijalarni formulalar yordamida hisoblash va tahlil qilish ko'rsatilgan.
• Tuproqning hajm massasini aniqlash: Tuproqning hajm massasini aniqlash usullari, zarur asbob-uskunalar va o'lchovlarni olish tartibi, hamda natijalarni hisoblash formulasi keltirilgan.
• Tuproqning mexanik tarkibini taxminiy (dala) usulda aniqlash: Tuproqning mexanik tarkibini dala sharoitida, ya'ni laboratoriya sharoitidan tashqari aniqlash usullari, tuproqning granulometrik tarkibiga izoh berish va yaroqliligini aniqlash bo'yicha ko'rsatmalar berilgan.
• Tuproq chirindisini (gumusni) I.V. Tyurin usulida aniqlash: Tuproqdagi gumus miqdorini aniqlashning I.V. Tyurin usuli, reaktivlar bilan ishlash, titrlash jarayonini amalga oshirish, sarflangan eritmalarni hisoblash va gumus miqdorini aniqlash bo'yicha amaliy ko'rsatmalar keltirilgan.
• Tuproqlarning g'ovakligini, qattiq, suyuq, gazsimon holatini aniqlash: Tuproqning g'ovakligini, qattiq, suyuq va gazsimon holatlarini aniqlash, umumiy va kapillar g'ovaklikni ajratish, hajm massasi va solishtirma massadan foydalanib g'ovaklikni hisoblash, aeratsiya g'ovakligini aniqlash bo'yicha ma'lumotlar berilgan.