Бухгалтерия ҳисоби, иқтисодий таҳлил ва ауди
Ushbu o'quv qo'llanma buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va audit fanining asosiy tushunchalari, usullari va amaliy masalalarini o'rganishga bag'ishlangan. Qo'llanmada balans, schyotlar, hujjatlar, xarajatlar, mahsulot tannarxi, moliyaviy natijalar, audit va tahlil kabi mavzular yoritilgan.
Asosiy mavzular
- Buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va auditning predmeti va usullari: Buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va auditning predmeti, korxona va uning faoliyat shartlari, xo'jalik jarayonlari, xo'jalik mablag'lari, buxgalteriya hisobi usullari (metodi) haqida ma'lumot beriladi.
- Buxgalteriya balansi: Buxgalteriya balansining iqtisodiy mazmuni va mohiyati, korxona balansiga ta'sir qiluvchi xo'jalik operatsiyalari va ularni guruhlash yoritiladi.
- Buxgalteriya hisobi schyotlari va ikki yoqlama yozish: Schyotlarning tuzilishi va ularning turkumlari, ikki yoqlama yozuvning iqtisodiy mazmuni va mohiyati haqida ma'lumot beriladi.
- Boshlang'ich hisob. Buxgalteriya hisobining registrlari va shakllari: Boshlang'ich hisob, buxgalteriya hisobi hujjatlari, buxgalteriya hisobi registrlari va shakllari haqida tushunchalar beriladi.
- Asosiy vositalar hisobi: Asosiy vositalarning turkumlari, baholanishi va buxgalteriya hisobining vazifalari, asosiy vositalarning naqdligi va harakatining hisobi, ularning analitik va sintetik hisobi, asosiy vositalarning инвентаризацияси haqida ma'lumotlar beriladi.
- Pul mablag'lari hisobi: Pul mablag'larining korxona iqtisodiyotidagi o'rni va asosiy vazifalari, pul mablag'larining turkumlari va ularning buxgalteriya hisobini yuritishdagi o'rni va ahamiyati yoritiladi.
- Ishlab chiqarish zaxiralari hisobi: Korxona ishlab chiqarish zaxiralari. Ularni turkumlash va baholash. Ishlab chiqarish zaxiralarini omborda va buxgalteriyada hisobga olish haqida ma'lumotlar beriladi.
- Mehnat va ish haqi hisobi: Mehnat va ish haqini hisobga olish vazifalari. Ish haqi turlari va shakllari. Ish haqidan ushlanmalar va ajratmalar hisobi yoritiladi.
- Ishlab chiqarish xarajatlarini hisobga olish va mahsulot tannarxini kalkulyatsiya qilish: Mahsulot tannarxini hisobga olish vazifalari. Asosiy ishlab chiqarish xarajatlari. Mahsulot tannarxini kalkulyatsiya qilish usullari haqida tushunchalar beriladi.
- Tayyor mahsulotlar va ularning sotilishini hisobga olish: Tayyor mahsulotlarni hisobga olish vazifalari. Tayyor mahsulotni baholash. Tayyor mahsulotni hisobga olish haqida ma'lumotlar beriladi.
- Korxona хусусий капитали ва захираларини ҳисобга олиш: Korxona хусусий капиталини ҳисобга олиш. Korxona захиралари ҳисоби yoritiladi.
- Sarflar, daromadlar va yakuniy moliyaviy natijalar hisobi: Korxona sarflari hisobi. Yakuniy moliyaviy natijalar hisobi yoritiladi.
- Olinadigan schyotlar va majburiyatlar hisobi: Olinadigan schyotlar hisobi. Korxona majburiyatlari hisobi haqida tushunchalar beriladi.
- Korxona hisobotlari: Hisobotga qo'yiladigan talablar. Hisobot turlari. Ularni tuzish va taqdim etish yoritiladi.
- Iqtisodiy tahlil boshqaruvning muhim vositasi: Iqtisodiy tahlilning tutgan o'rni. Tahlil turlari va uslublari. Tahlil tamoyillari haqida ma'lumotlar keltirilgan.
- Boshqaruv tahlili: Mahsulot, ish va xizmatlarga bozor talabi hamda taklifining tahlili. Mahsulot, ish va xizmatlarni ishlab chiqarish hamda sotishning tahlili yoritiladi.
- Korxonaning ishchi kuchi bilan ta'minlanganlik va mehnat unumdorligi tahlili: Korxona (firma)da band bo'lgan xodimlarning tarkibi tahlili. Korxona (firma)ning ishchi kuchi bilan ta'minlanganlik darajasi tahlili. Ish vaqtidan foydalanish darajasi tahlili. Mehnat unumdorligi tahlili yoritiladi.
- Ishlab chiqarish xarajatlari tahlili: Korxona xarajatlari tarkibi, mahsulot ishlab chiqarish xarajatlari tarkibi va ularni tahlil qilish. Mahsulot turlari bo'yicha tannarx tahlili. Muomala xarajatlari tahlili yoritiladi.
- O'zbekiston respublikasida audit va auditorlik xizmatini tashkil qilish: Auditning paydo bo'lishi va auditorlik xizmatini tashkil etish zaruriyati. Audit fanining moxiyati, maqsadi va vazifalari. Audit turlari. Audit va taftish ishlarini rejalashtirishni ташкил qilish haqida ma'lumotlar beriladi.
- Asosiy vositalar ҳисоби аудити: Asosiy vositalarni audit qilish manbalari va vazifalari. Asosiy vositalarni kirim qilinishi va chiqib ketishi ҳисобининг аудити. Asosiy vosita-larning eskirishi va amartizatsiyasi ҳисобининг аудити.
- Касса va касса операциялари аудити: Касса операциялари аудитнинг асосий vazifalari va manbalari. Касса операциялари аудитини ўтказиш тартиби yoritiladi.
- Bank operatsiyalari аудити: Bank operatsiyalari auditining asosiy maqsadi va manbalari. Ҳисоб-китоб рақами (счёти) билан боғлиқ операциялар аудити. Bankdagi boshqa счётлар операциялари bo'yicha audit haqida ma'lumotlar beriladi.