Бухгалтерия ҳисоби назарияси
Ushbu kitob, O'zbekiston Respublikasida buxgalteriya hisobi sohasida bilim olishni maqsad qilgan talabalar uchun o'quv qo'llanma bo'lib, buxgalteriya hisobi fanining nazariy va amaliy jihatlarini qamrab oladi.
Asosiy mavzular
- Buxgalteriya hisobi faniga kirish: Buxgalteriya hisobi, boshqaruv qarorlari, buxgalteriya axboroti, foydalanuvchilar, moliyaviy va boshqaruv hisobi, bozor iqtisodiyotida buxgalter kasbi haqida tushunchalar beriladi.
- Buxgalteriya hisobining sub'ektlari va ob'ektlari: Buxgalteriya hisobining sub'ektlari, ob'ektlari, korxona mulki, uning tashkil topish manbalari, xo'jalik operatsiyalari va jarayonlari batafsil yoritiladi.
- Buxgalteriya hisobining metodi va prinsiplari: Buxgalteriya hisobida qo'llaniladigan metodlar (hujjatlashtirish, inventarizatsiya, baholash, kalkulyatsiya, schyotlar, ikki yoqlama yozuv, balans, hisobot), prinsiplar (uzluksizlik, aniqlik, hisoblash) va funksiyalari tushuntiriladi.
- Buxgalteriya balansi: Buxgalteriya balansi haqida tushuncha, uning tuzilishi, aktiv va passiv qismlari, xo'jalik operatsiyalarining balansga ta'siri ko'rib chiqiladi.
- Buxgalteriya hisobi schyotlari va ikki yoqlama yozuv: Schyotlar tuzilishi, aktiv, passiv, kontr-aktiv schyotlar, ikki yoqlama yozuv qoidalari, schyotlar rejasi va ularning qo'llanilishi batafsil yoritiladi.
- Hujjatlashtirish va inventarizatsiya: Hujjatlashtirishning mohiyati, inventarizatsiya turlari va o'tkazish tartibi, hisob registrlari, xatolarni tuzatish usullari, hisob shakllari va korxona hisob siyosati haqida ma'lumot beriladi.
- Buxgalteriya hisobining milliy standartlari: Milliy standartlarning mohiyati, zarurligi, ishlab chiqish va joriy qilish tartibi, amaldagi tarkibi ko'rsatiladi.
- Buxgalteriya hisoboti: Hisobot turlari, shakllantirish, taqdim qilish va e'lon qilish tartibi, davriy va yillik hisobot tarkibi, hamda moliyaviy hisobotlarga qo'yiladigan talablar ochib beriladi.
- Korxona moliyaviy hisobotining mazmuni va tahlil qilish metodlari: Moliyaviy tahlilning shart-sharoitlari, hisobot ko'rsatkichlari, tahlil usullari (gorizontal, vertikal, koeffitsientlar) bayon qilinadi.
- Balansni tahlil qilishning asosiy jarayonlari: Analitik balans, ekspress tahlil, gorizontal va vertikal tahlil, moliyaviy koeffitsientlar yordamida tahlil qilish uslublari ko'rsatilgan.