Фалсафа

Ushbu kitob falsafa fanining asosiy tushunchalari, tamoyillari va muammolarini o'rganishga bag'ishlangan bo'lib, falsafaning jamiyatdagi o'rni, uning tarixiy shakllari, bilish nazariyasi, ma'naviyat, madaniyat, mafkura, axloq, siyosat, huquq, fan, texnika va global muammolar kabi keng doiradagi masalalarni qamrab oladi. Kitobda falsafiy bilimlarni o'zlashtirish, dunyoqarashni shakllantirish, mustaqil fikrlash va ilmiy xulosalar chiqarish ko'nikmalarini rivojlantirishga alohida e'tibor qaratilgan.

Asosiy mavzular

• Falsafaning predmeti va asosiy mavzulari. Falsafiy dunyoqarash: Falsafaning mohiyati, mazmuni, tarixi, vazifalari, falsafiy dunyoqarashning shakllanishi va ahamiyati yoritilgan.
• Markaziy Osiyo falsafasi, uning jahon madaniyatidagi o'rni: Zardushtiylik ta'limoti, Kushon imperiyasi davri va buddaviylik, Moniy va Mazdakning falsafiy qarashlari, IX-XII asrlarda diniy-falsafiy va ilmiy qarashlar, ilk o'rta asrlardagi madaniyatning jahon tsivilizatsiyasiga ta'siri.
• Qadimgi Sharq, Antik dunyo, O'rta asrlar va Yangi davr Evropa falsafasi: Sharq, Yunon va Rim falsafasi, G'arbiy Yevropa falsafasi va nemis klassik falsafasining asosiy yo'nalishlari ko'rib chiqiladi.
• Hozirgi zamon falsafasi va uning asosiy oqimlari: Sotsializm, ekzistensializm, pragmatizm, marksizm falsafiy oqimlarining mohiyati va ahamiyati tahlil qilinadi.
• Olam va odam: falsafiy talqin: Olamning paydo bo'lishi, tuzilishi, diniy va ilmiy manzarasi, insonning olamdagi o'rni va roli haqidagi falsafiy qarashlar bayon etilgan.
• Rivojlanish va o'zaro aloqadorlikning umumiy qonuniyatlari. Falsafiy qonunlar: O'zgarish va taraqqiyot dialektikasi, ayniyat va zidiyat, miqdor va sifat o'zgarishlari, inkorning inkor qonunlari kabi falsafiy qonunlar mohiyati yoritilgan.
• Mavjudlik, o'zgarish, bog'liqlikning asosiy shakllari. Falsafiy kategoriyalar: Alohidlalik, xususiylik, umumiylik, butun, qism, sistema, struktura, element kabi falsafiy kategoriyalar mohiyati tahlil qilinadi.
• Ong va ruhiyat. Bilish, uning shakllari va uslublari: Ongning mohiyati, tuzilishi, bilishning shakllari (sezgi, idrok, tasavvur, tushuncha, hukm, xulosa), haqiqat mezonlari va bilish jarayonidagi roli yoritilgan.
• Jamiyat va inson falsafasi: Jamiyatning mohiyati, tuzilishi, rivojlanish qonuniyatlari, insonning jamiyatdagi o'rni va roli, shaxs erkinligi, huquqlari va burchlari kabi masalalar ko'rib chiqiladi.
• Ma'naviyat, madaniyat va mafkura: Ma'naviyatning mohiyati, madaniyat va tsivilizatsiya tushunchalari, mafkuraning jamiyatdagi o'rni, milliylik va umumiylik masalalari tahlil qilinadi.
• Qadriyatlar, siyosat va huquq, fan va ilmiy-texnik inqilob global muammolari: Qadriyatlar falsafasi, siyosat va huquq, fan va global muammolar, jahon tsivilizatsiyasi va O'zbekiston istiqbolining falsafiy masalalari o'rganiladi.