Фалсафа

Ushbu kitob falsafa fanining asosiy tushunchalari, tarixiy rivojlanishi va jamiyatdagi o'rnini o'rganuvchi darslikdir. Unda falsafa tarixi, ontologiya, gnoseologiya, axloq falsafasi, san'at falsafasi va jamiyat falsafasi kabi mavzular qamrab olingan. Kitobda, shuningdek, global muammolar falsafasi, din falsafasi, huquq falsafasi va fan falsafasining dolzarb masalalari ham ko'rib chiqiladi.

Asosiy mavzular

• Falsafa: mavzusi, tuzilishi, vazifasi va jamiyatdagi o'rni: Falsafaning mohiyati, predmeti, tuzilishi, jamiyatdagi o'rni, vazifalari va ahamiyati, falsafiy bilimning mohiyati, dunyoqarash, nażariy tafakkur, tajriba, nażariylashtirish, falsafa tarixi, falsafiy masalalar va ularning yechimlari.
• Falsafa tarixi: Qadimgi dunyo falsafasi (yunon, hind, xitoy falsafasi), o'rta asr falsafasi, uyg'onish davri falsafasi, yangi va eng yangi zamon falsafasi, zamonaviy falsafaning asosiy yo'nalishlari va vakillari. Sharq va G'arb falsafasining o'zaro ta'siri.
• Falsafa metodologiya sifatida: Dialektika, metafizika, ilmiy bilish metodlari (induksiya, deduksiya, analiz, sintez, intuisiya, fenomenologik metod, germenevtika, praqmatik metod, realistaik metod, sinergetika), dialektik qonunlar va kategoriyalar, falsafiy tafakkur.
• Ong falsafasi: Ongning mohiyati, kelib chiqishi, shakllari va funksiyalari, uning tuzilishi, biologik va ijtimoiy omillari, sezgi, idrok, tafakkur, his-tuyg'u, iroda, xotira, ongsizlik, in'ikos, bilishning turli bosqichlari, reфleksiv funksiya, gnoselogik, aksiologik, kommunikativ elementlari.
• Axloq falsafasi: Axloqning mohiyati, odob, etika, aql-zakovat, axloqiy qarashlar tizimi, axloqning vazifalari, turli xil nazariyalar (deontologiya, evdemonizm, gedonizm, utilitarizm, kosmizm, insonparvarlik) va axloqiy muammolar.
• Estetika: Estetika nima, go'zallik qonuniyatlari, go'zallik va san'at, san'atning vazifalari, ijodiy va ma'naviy kamolotga erishish, barkamol insonni yetishtirish, axloqiy me'yorlar.
• Texnika falsafasi: Texnikaning mohiyati, tarixiy rivojlanishi, jamiyatga ta'siri, ilmiy-texnik taraqqiyot, kibernetika, zamonaviy axborot texnologiyalari, texnoetika masalalari.
• Inson falsafasi: Insonning kelib chiqishi, individ, shaxs, sub'ekt, ularning o'zaro munosabatlari, inson mohiyati va faoliyati, jamiyatda tutgan o'rni, erk, adolat masalalari, axloq mezonlari, ruhiy olam.
• Jamiyat falsafasi: Jamiyat tushunchasi, mohiyati va tuzilishi, ijtimoiy sohalar, ijtimoiy tuzilma, ijtimoiy-sinfiy tabaqalanish, ma'naviyat, siyosat va iqtisodiyot, ijtimoiy o'zgarishlar, demokratiya, fuqarolik jamiyati.
• Tarix falsafasi: Tarix falsafasining mohiyati, tarixni o'rganish metodologiyasi, tarixiy bilishning asosiy yo'nalishlari: monizm va plyuralizm, chiziqli va davriy, formasion va sivilizatsion, Sharq-G'arb dualizmi.
• Glogal muammolar falsafasi: Glavbal muammolarning mohiyati, tasnifi va rivojlanish tendensiyalari. Demografik, ekologik, energetik va xom ashyo muammolari. Urush va tinchlik masalalari.
• Din falsafasi: Din mohiyati, kelib chiqishi va turlari. Monoteizm, politeizm, ateizm, agnosticizm. Diniy e'tiqodning shartlari. Dinda ahloq, madaniyat, san'at, fan, siyosat va huquqning o'rni.
• Qadriyatlar falsafasi: Qadriyatlar falsafasi kategoriyasi sifatida. Turli madaniyatlarda qadriyatlar. Qadriyaviy yondoshuv. Axloq, estetika, din va ma'naviyatdagi qadriyatlar.