«СОВРЕМЕННАЯ ФИЛОСОФИЯ, УЗБЕКИСТАН И ПРОБЛЕМЫ ОБНОВЛЕНИЯ ФИЛОСОФСКОГО ЗНАНИЯ»
Ushbu hujjat O'zbekiston Respublikasi Oliy va O'rta Maxsus Ta'lim Vazirligi tomonidan chop etilgan "Zamonaviy falsafa, O'zbekiston va falsafiy bilimni yangilash muammolari" mavzusidagi referatdir. Unda falsafaning mohiyati, uning jamiyatdagi o'rni, shuningdek, O'zbekistonda falsafiy tafakkurning rivojlanishi masalalari ko'rib chiqiladi.
Asosiy mavzular
- Kirish: Falsafaning jamiyatdagi o'rni, tarixiy konteksti va rivojlanish bosqichlari haqida umumiy ma'lumot beriladi. Shuningdek, turli mintaqalarda falsafiy tafakkurning o'ziga xos xususiyatlari, jumladan, G'arb va Sharq falsafasi o'rtasidagi farqlar ko'rsatib o'tiladi.
- 1. Zamonaviy yoki noklassik falsafa: Klassik falsafadan farqli o'laroq, zamonaviy falsafaning asosiy xususiyatlari, xususan, ratsionalizmga tanqidiy yondashuvi va irratsional elementlarga e'tibori tahlil qilinadi. XX asr falsafasida ro'y bergan o'zgarishlar, uning asosiy yo'nalishlari (hayot falsafasi, pozitivizm, pragmatizm, freydizm, ekzistensializm) va ularning jahonqarashga ta'siri o'rganiladi.
- 2. Zamonaviy davrda dunyo va falsafa: Jahon miqyosidagi voqealar (urushlar, inqirozlar, globallashuv) va ularning falsafaga ta'siri ko'rib chiqiladi. Texnika falsafasi, zo'ravonliksizlik falsafasi, hayot falsafasi, modern va postmodern falsafa kabi yangi yo'nalishlar tahlil etiladi. Kontinental, mintaqaviy va milliy xususiyatlarga ega bo'lgan falsafiy oqimlar (Afrika falsafasi, Lotin Amerikasi falsafasi) o'rganiladi.
- 3. Zamonaviy O'zbekiston: falsafaning yangi vazifalari: O'zbekistonda falsafiy tafakkurning rivojlanishi tarixiy bosqichlar (Rossiya imperiyasi tarkibi, SSSR tarkibi, mustaqillik davri) orqali ko'rib chiqiladi. Sovet davrida falsafaning ideologik roli, mustaqillik yillarida esa milliy g'oyani shakllantirishdagi ahamiyati baholanadi. Zamonaviy O'zbekistonda falsafa oldida turgan yangi vazifalar, xususan, milliy o'zlikni anglash, jamiyatni modernizatsiya qilish va global muammolarni hal etishda falsafaning o'rni belgilab beriladi.