Пневмомеханик йигириш машиналарини техник- технологик имкониятларини оширишни ишлаб чиқаришга тадбиқ этиш
Ushbu kitob O‘zbekiston Respublikasi Oliy va O‘rta-Maxsus Ta’lim Vazirligi tomonidan tasdiqlangan bo‘lib, Namangan Muhandislik-Iqtisodiyot Institutining Mexanika-Texnologiya Fakultetida tayyorlangan. Ish M.I. Mirzaxo'jayev nomidagi Navoiy Texnika Universiteti, O‘zbekiston Milliy universiteti, Andijon mashinasozlik instituti professor-o‘qituvchilarining hamkorligida tayyorlangan. Kitob to‘qimachilik sanoati, xususan, ip yigirish texnologiyasini chuqur o‘rganishga qaratilgan. Unda ip yigirish jarayoni, uskunalari, texnik parametrlari, xomashyo tanlash, saralash, ishlab chiqarish rejalarini tuzish, mahsulot sifati, mehnatni muhofaza qilish kabi muhim masalalar batafsil yoritilgan.
Asosiy mavzular
- Kirish: To'qimachilik sanoatining O‘zbekiston iqtisodiyotidagi o‘rni, mustaqillik yillarida sohaning rivojlanishi, jahon moliyaviy-iqtisodiy inqirozining O‘zbekistonga ta'siri va uni bartaraf etish choralari, mamlakatning rivojlanish strategiyasi va iqtisodiy o'zgarishlar haqida umumiy ma'lumot beriladi.
- To'qimachilik sanoatida ishlab chiqarishni tashkil etish: Yangi korxonalar qurish va mavjudlarini modernizatsiya qilish, xomashyoni samarali foydalanish, eksportga yo'naltirilgan va import o'rnini bosuvchi mahsulotlar ishlab chiqarish, mahsulot sifatini oshirish va raqobatbardoshligini ta'minlash kabi masalalar ko'rib chiqiladi.
- Ip yigirish texnologiyasi: Ip yigirish jarayonining bosqichlari, xomashyo (paxta tolalari) tanlash va saralash, ularning kimyoviy-fizikaviy xossalari, tola turlari, ularning ishlatilishi, yigirish tizimlari (karda, qayta tarash, apparat) va usullari, uskunalar tanlash va ularning texnik tavsiflari, texnologik jarayonlarni asoslash, ya'rim tayyor mahsulotlar va ipning parametrlari (qarshilik, zichlik, pishitiqlik)ni hisoblash, yigirish rejalarini tuzish, mashinalarning samaradorligini va ishlab chiqarish quvvatini aniqlash kabi masalalar batafsil yoritilgan.
- Ishlab chiqarishni tashkil etish va boshqarish: Korxona ishlab chiqarish dasturi, xomashyo balansini tuzish, tugallanmagan ishlab chiqarishni hisoblash, ishchilar sonini aniqlash, mehnatni muhofaza qilish qoidalari, iqtisodiy samaradorlikni oshirish yo'llari, menejment asoslari kabi masalalar ko'rib chiqiladi.
- Umumiy xulosalar va tavsiyalar: Ishlab chiqarish jarayonlarini optimallashtirish, yangi texnologiyalarni joriy etish, mahsulot sifatini oshirish, xarajatlarni kamaytirish va raqobatbardoshlikni ta'minlash bo'yicha tavsiyalar beriladi.