Иқтисодий таълимотлар тарихи

Ushbu kitobda O'zbekiston Respublikasi Oliy va O'rta Maxsus Ta'lim Vazirligi tomonidan nashr etilgan "Iqtisodiy ta'limotlar tarixi" fanidan ma'ruzalar matni keltirilgan. Unda iqtisodiy ta'limotlarning rivojlanish bosqichlari, turli iqtisodiy maktablar va ularning vakillari, O'rta Osiyodagi iqtisodiy fikrlar, merkantilizm, fiziokratizm, klassik iqtisodiy maktab, marksizm, marginalizm, keynschilik va boshqa zamonaviy iqtisodiy oqimlar haqida ma'lumot berilgan. Kitob O'zbekistonda erkin bozor iqtisodiyotini yaratish masalalariga ham to'xtalib o'tgan.

Asosiy mavzular

  • Iqtisodiy ta'limotlar tarixi fanining predmeti va uslubi: Fanning maqsadi, vazifalari, uslubiy asoslari va ahamiyati bayon etilgan. Iqtisodiy tafakkurning shakllanish bosqichlari ko'rib chiqilgan.
  • O'rta Osiyoda dastlabki uyg'onish: O'rta Osiyoda iqtisodiy fikrlar rivojiga hissa qo'shgan mutafakkirlar, ularning asarlari va g'oyalari tahlil qilingan.
  • Merkantilizm iqtisodiy ta'limoti: Merkantilizmning mohiyati, asosiy g'oyalari va vakillari, uning tarixiy ahamiyati ochib berilgan.
  • Angliya va Fransiyada klassik iqtisodiy maktabning vujudga kelishi: Klassik iqtisodiy maktabning shakllanish shart-sharoitlari, asosiy vakillari (Adam Smit, David Ricardo) va ularning iqtisodiy qarashlari ko'rib chiqilgan.
  • Fiziokratizm iqtisodiy ta'limoti: Fiziokratizmning mohiyati, asosiy g'oyalari, "sof mahsulot" konsepsiyasi va Fransua Kenening iqtisodiy jadvali tahlil qilingan.
  • Adam Smit va Devid Rikardoning iqtisodiy ta'limotlari: Adam Smitning "Xalqlar boyligi" asari, mehnat taqsimoti, qiymat nazariyasi, daromadlar nazariyasi, savdo siyosati va davlatning roli haqidagi qarashlari bayon etilgan. Devid Rikardoning soliqlar, pul, rentalar va savdo siyosati haqidagi ta'limotlari tahlil qilingan.
  • Kapitalizm mayda burjuacha tanqidining vujudga kelishi: Kapitalizmning mayda burjuacha tanqidi vakillari (Sismondi, Prudon) va ularning iqtisodiy qarashlari yoritilgan.
  • Klassik iqtisodiy maktabga alternativ go'yalar paydo bo'lishi: Fransiyada JB Seyning, Angliyada Maltusning fikrlari va ta'limoti bayon qilingan
  • G'arbiy Yevropa xayoliy sotsialistlarining iqtisodiy ta'limotlari: Sen-Simon, Furye va Owenlarning iqtisodiy ta'limotlari, ideal jamiyat haqidagi qarashlari tahlil qilingan.
  • XX asr oxiri XX asrlardagi iqtisodiy ta'limotlar: Marjinalizm, Keynschilik va boshqa zamonaviy iqtisodiy oqimlar haqida ma'lumot berilgan.
  • Hozirgi zamon iqtisodiy ta'limotlarining asosiy yo'nalishlari: Monetarizm, neoklassik sintez, institutsionalizm va boshqa zamonaviy yo'nalishlarning asosiy g'oyalari bayon etilgan.
  • O'zbekistonda erkin bozor iqtisodiyotini yaratishning konsepsiyalari va uning shakllari: O'zbekistonda bozor munosabatlariga o'tishning o'ziga xos xususiyatlari, islohotlarning asosiy yo'nalishlari va vazifalari ko'rsatilgan.