Талаба-амалиётчилар учун методик қўлланма
Ushbu kitob O'zbekiston Respublikasi Oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi hamda Xalq ta'limi vazirligi tomonidan tasdiqlangan, Ajiniyoz nomidagi Nukus davlat pedagogika instituti talaba-amaliyotchilari uchun metodik qo'llanma sifatida tuzilgan. Qo'llanma talaba-amaliyotchilarga pedagogik amaliyot davrida zarur bo'ladigan ma'lumotlar, topshiriqlar va metodik ko'rsatmalarni o'z ichiga oladi.
Asosiy mavzular
- Pedagogik amaliyotning maqsad va vazifalari: Kadrlar tayyorlash milliy dasturi asosida pedagogik amaliyotning maqsadlari va vazifalari belgilab berilgan. Bular talabalarning pedagogik faoliyatga ongli munosabatini shakllantirish, kasbga muhabbat hissini rivojlantirish, nazariy bilimlarni chuqurlashtirish, bo'lajak o'qituvchining kasbiy mahoratini oshirish, amaliy ko'nikmalarni shakllantirish va sinf rahbari sifatida tayyorlashdan iborat.
- Pedagogik amaliyotning mazmuni: Amaliyotning mazmuni maktabning o'quv-tarbiya ishlari bilan tanishish, pedagogik hodisalarni kuzatish, o'quvchilar va sinf jamoasini o'rganish, turli tashkilotlardagi tarbiyaviy ishlarni o'rganish, maktabning ish tajribasini tahlil qilish, o'qituvchi va sinf rahbariga yordam berish, sinfdan tashqari tadbirlarda ishtirok etish, ilmiy-tadqiqot metodlarini amalda qo'llash va maktabdagi o'quv-tarbiya ishlariga tanqidiy yondashuvdan iborat.
- Talaba-amaliyotchilarning huquq va vazifalari: Talaba-amaliyotchilarning huquqlari pedagogika instituti va maktab rahbariyatiga murojaat qilish, o'quv-tarbiyaviy ishlarni rivojlantirish bo'yicha tavsiyalar berish, turli konferensiyalarda qatnashish va mavjud o'quv-uslubiy qurollardan foydalanishdan iborat. Talabalarning vazifalari esa topshiriqlarni mas'uliyat bilan bajarish, xavfsizlik qoidalariga rioya qilish, kamtarinlik, tashkilotchilik va mehnatsevarlik namunasi bo'lish, darslarga puxta tayyorgarlik ko'rish, o'z vaqtida hisobot berish va amaliyot bo'yicha sinov topshirishdan iborat.
- Pedagogik amaliyotni boshqarish: Pedagogik amaliyotni tashkil etish va uni muvaffaqiyatli o'tkazish uchun javobgarlik oliy o'quv yurtining rektoriga yuklatiladi. Fakultetlarda pedagogik amaliyot rahbari tayinlanadi. Amaliyotga bevosita rahbarlikni guruh rahbarlari olib boradi. Institutning pedagogik amaliyot rahbari amaliyotning o'z vaqtida tashkil etilishini ta'minlaydi, o'quv-uslubiy tajribalarni umumlashtiradi va talabalarni amaliyot masalalari muhokamasida ishtirok etishini ta'minlaydi.
- Amaliyotchi kundaligi, shaxsiy reja va dars tahlili: Amaliyotchi kundalikni to'ldirib boradi, unda darsga tayyorgarlik, dars tahlili, tarbiyaviy ishlar haqida ma'lumotlar aks etadi. Shaxsiy ish rejasini tuzadi va unga amal qiladi. Darslarni kuzatish va tahlil qilish orqali pedagogik mahoratini oshiradi. Dars tahlili namunasi keltirilgan bo'lib, unda darsning mavzusi, maqsadi, tuzilishi, didaktik xususiyatlari, faoliyat turlari va baholash mezonlari ko'rsatilgan.
- Tarbiyaviy ishlar va ularni tahlil qilish: Tarbiyaviy ishlarning turli shakllari (sinf soatlari, suhbatlar, kechalar, anjumanlar) keltirilgan. Tarbiyaviy ishlarni tahlil qilishning pedagogik namunalari berilgan. Ota-onalar bilan ishlash, o'quvchilarning ijtimoiy foydali mehnatlari va to'garak mashg'ulotlarini tashkil etish bo'yicha ma'lumotlar keltirilgan. Sinf soatlarini nazorat qilish va tahlil qilishning pedagogik namunasi, shuningdek, axloqiy mavzudagi suhbatlarni baholash va tahlil qilish tartibi ko'rsatilgan.