Электр тизимлари ва тармоқлари

Ushbu kitob O'zbekiston Respublikasi Oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi tomonidan nashr etilgan bo'lib, oliy ta'lim muassasalari talabalari uchun mo'ljallangan. Kitob "Elektr tizimlari va tarmoqlari" fanidan ma'ruzalar matnini o'z ichiga oladi va 5520200 – «Elektr energetikasi» yo'nalishi bo'yicha tayyorlanuvchi bakalavrlar uchun mo'ljallangan.

Asosiy mavzular

Kirish: Kursning maqsad va vazifalari, qabul qilingan asosiy belgilashlar sistemasi, tarmoqning holat parametrlari orasidagi munosabatlar.
Elektr uzatish liniyalarining almashtirish sxemalari va hisob parametrlari: Elektr uzatish liniyalarining almashtirish sxemalari, hisob parametrlari, solishtirma parametrlarni aniqlash.
Transformatorlar va avtotransformatorlarning almashtirish sxemalari: Ikkich o'ramli transformatorning almashtirish sxemasi, uch chulg'amli transformatorning almashtirish sxemasi, avtotransformatorning almashtirish sxemasi.
Elektr sistemalarining sxemalari: Elektr sistemalarining sxemalari, barqaror holatning chiziqli va egri chiziqli tenglamalari, EUL holatini hisoblash.
EUL holatini hisoblash: EUL holatini yuklama quvvati berilganda hisoblash, EULda kuchlanish pasayishi va kuchlanish isrofi, elektr tarmoqlarni hisoblashdagi ruxsat etishlar.
Sodda yopiq elektr tarmoqlarda kuchlanish va quvvat oqimlarining taqsimlanishi: Sodda yopiq elektr tarmoqlarda kuchlanish va quvvat oqimlarining taqsimlanishi, elektr tarmoq turg'un holatining tenglamalari.
Turg'un holatning egri chiziqli tenglamalari: Turg'un holatning egri chiziqli tenglamalari,egri chiziqli tugun kuchlanishlari tenglamalarini yechishda Zeydel usulining qo'llanilishi.
Aktiv quvvat balansi: Aktiv quvvat balansi va uning chastota bilan bog'liqligi, turbinalarning aylanish davrtezligini rostlash, energetika sistemasida chastotani rostlash.
Reaktiv quvvat balansi: Reaktiv quvvat balansi va uning kuchlanish bilan bog'liqligi, yuklamaning rostlash effekti, reaktiv quvvat iste'molchilari.
Reaktiv quvvatni kompensatsiyalash: Reaktiv quvvatni kompensatsiyalash, kompensatsiyalovchi qurilmalar.
Kuchlanishni rostlash: Kuchlanishni rostlash usullari, kuchlanishni qarama-qarshi rostlash, elektr stansiyalarda kuchlanishni rostlash.
Kuchlanishni pastaytiruvchi nimstansiyalarda rostlash: Pastaytiruvchi nimstansiyalarda kuchlanishni rostlash, kuchlanishni tarmoq qarshiligini o'zgartirib rostlash, kuchlanishni reaktiv quvvat oqimini o'zgartirib rostlash.
Energetika sistema: Energetika sistema va elektr tarmoqlarni loyihalashning vazifalari, texnik-iqtisodiy ko'rsatkichlar.
Variantlarni texnik-iqtisodiy jihatdan solishtirish: Variantlarni texnik-iqtisodiy jihatdan solishtirish, elektr tarmoq variantini ishonchlilik darajasini hisobga olib tanlash.
O'tkazgichlar va kabellarning ko'ndalang kesim yuzalarini tanlash: O'tkazgichlar va kabellarning ko'ndalang kesim yuzalarini tokning zichligi va iqtisodiy intervallar bo'yicha tanlash, taqsimlovchi tarmoqlarda EULning kesim yuzasini ruxsat etilgan kuchlanish isrofi bo'yicha aniqlashning xarakterli xususiyatlari.
Elektr energiyasi isrofini kamaytirish: Elektr energiyasi isrofini hisoblash usullari, elektr energiyasi isrofini kamaytirish tadbirlarini klassifikatsiyalash.