Sug’oriladigan yerlarda bug’doyning zang kasalligiga chidamli va hosildor nav namunalarini tanlash
Dissertatsiya Oʻzbekiston sharoitida sugʻoriladigan yerlarda yetishtiriladigan bugʻdoyning zang kasalligiga chidamli va yuqori hosildor nav namunalarini tanlashga bagʻishlangan. Unda kasallikka qarshi kurashishning samarali usullari, genetik immunitet, tabiiy va sun'iy immunitet masalalari ko'rib chiqilgan. Mahalliy va xorijiy navlar solishtirilgan, turli seleksiya usullari tahlil qilingan, zang kasalligining biologik xususiyatlari va kasallanish darajasiga e'tibor qaratilgan. Tadqiqot natijalari asosida zang kasalligiga chidamli va yuqori hosil beruvchi navlarni aniqlash va ishlab chiqarishga tavsiya etish maqsad qilingan.
Asosiy mavzular
- Bug'doyning kasalliklarga chidamliligi: Kasalliklarga chidamli boshlangʻich materialni yaratish, kasallikka chidamli genlar va ularning kasallanish darajasi, sariq va qoʻngʻir zang kasalliklarining kelib chiqishi, kasallikka chidamlilik va moyillik belgilarini navlarda aniqlash usullari.
- Tajriba oʻtkazish sharoiti va metodikasi: Tuproq sharoiti, iqlim sharoiti, tadqiqot oʻtkazish uslublari (dala tajribalari, fenologik kuzatishlar, biometrik oʻlchovlar, ekin parvarishi, hosilni aniqlash).
- Tadqiqot natijalari: Sugʻoriladigan yerlarda bugʻdoyning zang kasalligiga chidamli va hosildor nav namunalarini tanlash, bugʻdoy nav namunalarining rivojlanish fazalari, qimmatli belgi xususiyatlari, yumshoq bugʻdoy nav namunalarining zang kasalliklariga chidamliligi, hosildorlik koʻrsatkichlari, iqtisodiy samaradorlik koʻrsatkichlari.
- Zang kasalliklari: Zang kasalligining turlari, zararlanish belgilari, kasallikning tarqalishi va rivojlanishi, kasallikka qarshi kurash choralari (agrotexnik tadbirlar, kimyoviy ishlov berish), zararlanish darajasini baholash.
- Navlarni yaratish va seleksiya usullari: Kasalliklarga chidamli navlarni yaratishda seleksiyaning roli, tabiiy va sun'iy immunitet, provokatsion usul, genetik tahlil, duragaylash, bekross usuli, marker yordamida seleksiya.