“Бешкент пахта тозалаш ОҲЖ да уруғлик чигитини тайёрлаш, сақлаш ва қайта ишлаш”.
Ushbu kitob O'zbekiston paxta tozalash sanoatida urug'lik chigit tayyorlash jarayonlarining texnologik va iqtisodiy jihatlarini o'rganishga bag'ishlangan. Unda paxta xom ashyosini yig'ishtirishdan boshlab, tozalash, saralash, linterlash, tuklaridan tozalash, kalibrlash, dorilash va qadoqlash kabi bosqichlar batafsil yoritilgan. Kitobda har bir bosqich uchun zarur uskunalar, texnologik talablar, sifat ko'rsatkichlari va iqtisodiy hisob-kitoblar keltirilgan. Shuningdek, mehnat muhofazasi va atrof-muhitni muhofaza qilish masalalari ham ko'rib chiqilgan.
Asosiy mavzular
- Urug'lik paxtani tayyorlash: Urug'lik paxtani terib olish usullari, tayyorlash punktlarida qabul qilish tartibi va saqlash sharoitlari haqida ma'lumot beriladi. Urug'lik paxtaning sifatiga ta'sir etuvchi omillar, jumladan zararkunandalar va kasalliklar ham muhokama qilinadi.
- Texnologik jarayonlar: Paxtani tozalash, saralash, linterlash, tuklaridan tozalash va kalibrlash jarayonlari batafsil bayon etiladi. Har bir jarayon uchun qo'llaniladigan uskunalar, ularning texnik xususiyatlari va ish tartiblari ko'rsatilgan.
- Chigitga qo'yiladigan talablar: Urug'lik chigitning sifat ko'rsatkichlari, unuvchanligi, tozaligi va namligi kabi talablari keltirilgan. Turli navlar uchun qo'yiladigan alohida talablar ham o'rin olgan.
- Iqtisodiy hisob-kitoblar: Urug'lik chigit tayyorlashning iqtisodiy samaradorligini baholash uchun kapital mablag'lar, material harajatlari, texnik harajatlar, ishlab chiqarish tannarxi, foyda va rentabellik kabi ko'rsatkichlar hisoblab chiqiladi.
- Mehnat muhofazasi va atrof-muhitni muhofaza qilish: Ishchilarning mehnat xavfsizligini ta'minlash va atrof-muhitni ifloslanishdan saqlash bo'yicha chora-tadbirlar tavsiya etiladi. Chаngni kamaytirish, gazlarni tozalash va chiqindilarni utilizatsiya qilish kabi masalalar ko'rib chiqiladi.