XI-XIV asrlarda sifat so’z turkumi

Ushbu hujjat o'zbek tilshunosligida sifat so'z turkumining o'rganilish tarixini, uning grammatik va semantik xususiyatlarini, yasalish imkoniyatlarini, shuningdek, ravish bilan munosabatlarini tadqiq etishga bag'ishlangan malakaviy bitiruv ishi hisoblanadi. Unda tilshunos olimlarning sifat so'z turkumi haqidagi qarashlari, yaratilgan ilmiy meros, turli davrlarda sifatning o'rganilish darajasi va o'ziga xos xususiyatlari ko'rib chiqilgan. Shuningdek, ishda mavzuning dolzarbligi, tadqiqotning maqsadi va vazifalari, ilmiy yangiligi, metodologik asoslari va natijalarining amaliy ahamiyati haqida ma'lumotlar berilgan.

Asosiy mavzular

Sifat so'z turkumining o'rganilish tarixi: O'zbek tilshunosligida sifat so'z turkumining o'rganilish tarixi Mahmud Koshg'ariyning "Devonu lug'atit turk" asaridan boshlab, XX asr oxirigacha bo'lgan davrni qamrab oladi. Bu davrda turli olimlarning sifat haqidagi qarashlari, ularning ilmiy merosi va sifatning grammatik xususiyatlari tahlil qilingan.
Sifatlarning grammatik va semantik xususiyatlari: Sifatlarning o'ziga xos grammatik kategoriyalarga ega ekanligi, yasalish va otlashish xususiyati, gap tarkibidagi sintaktik vazifasi haqida muhim fikr-mulohazalar bildirilgan. Asliy va nisbiy sifatlar, ularning ma'no turlari va funksional xususiyatlari ko'rib chiqilgan.
Sifatlarning yasalish imkoniyatlari: Sifat yasovchi affikslar, ularning unumli va unumsizligi, shuningdek, so'zlarning ravishga, ravishning ot va sifatga o'tish sabablari asoslangan. Qadimiy turkiy tilda sifat yasovchi affikslar, ularning o'ziga xosliklari va qo'llanilishi tahlil qilingan.
Sifatlarning uslubiy xususiyatlari: Sifat so'z turkumining uslubiy imkoniyatlari, epitet sifatida qo'llanilishi, ma'nodoshlik hodisasi va stilistik kategoriya sifatida talqin qilinishi masalalari ko'rib chiqilgan. Sifatlarning turli nutq uslublarida farqlanishi, sifat darajalarini hosil qiluvchi shakllarning ma'no farqlari va badiiy adabiyotdagi epitetlarning sifatlardan ifodalanishi kabi masalalar yoritilgan.