Teaching vocabulary and its importance in EFL and ESL
Ushbu kitob O'zbekiston davlat jahon tillari universiteti ingliz tili fakulteti talabasi tomonidan ingliz tilini o'qitishda so'z boyligini o'rgatish va uning ahamiyatiga bag'ishlangan mustaqil ishdir. Unda so'z boyligini o'rgatishning turli metodlari, o'yinlar orqali o'rgatish usullari, so'zlarni tanlash mezonlari va so'z o'rgatishning lingvistik asoslari ko'rib chiqilgan. Kitobda chet tilini o'rganuvchilarning so'z boyligini oshirish, o'qituvchilar uchun amaliy tavsiyalar va dars jarayonini qiziqarli qilish usullari keltirilgan.
Asosiy mavzular
- So'z boyligini o'qitishning ahamiyati: So'z boyligi til o'rganishning muhim qismi ekanligi, grammatika bilan bir qatorda so'z boyligi ham kommunikatsiya uchun zarurligi ta'kidlangan. O'quvchilarning so'z boyligini oshirish orqali ularning fikrlarini to'liq ifodalash va tushunish qobiliyatlari yaxshilanishi ko'rsatilgan.
- So'z boyligini o'rgatish metodlari: So'z boyligini o'rgatishning turli usullari, jumladan, sinonimlar, antonimlar, kontekstdan foydalanish, o'yinlar va boshqa interaktiv metodlar muhokama qilingan. Har bir metodning afzalliklari va kamchiliklari, shuningdek, ularni qanday qilib dars jarayonida qo'llash bo'yicha amaliy maslahatlar berilgan.
- O'yinlar orqali so'z o'rgatish: So'z boyligini o'rgatishda o'yinlarning roli, o'yinlar orqali darsni qiziqarli qilish, o'quvchilarning motivatsiyasini oshirish va so'zlarni eslab qolish qobiliyatlarini rivojlantirish usullari ko'rsatilgan. Turli xil o'yinlar (masalan, 'kim ko'p eslaydi', 'so'zlar assotsiatsiyasi', 'mimika' va boshqalar) va ularni qanday tashkil etish bo'yicha yo'riqnomalar keltirilgan.
- So'zlarni tanlash mezonlari: O'qituvchilar darsda o'rgatiladigan so'zlarni tanlashda e'tiborga olishlari kerak bo'lgan mezonlar, ya'ni so'zlarning ommabopligi, o'quvchilarning ehtiyojlari va so'zlarning kontekstda qo'llanilishi muhokama qilingan. So'zlarni tanlashda o'quvchilarning qiziqishlarini inobatga olish va ularga amaliy foyda keltiradigan so'zlarni o'rgatish muhimligi ta'kidlangan.
- So'z o'rgatishning lingvistik asoslari: So'zlarning ma'nolari, sinonimlari, antonimlari, homonimlari, polisemiyasi va boshqa lingvistik xususiyatlari, so'zlarni o'rgatishda ushbu xususiyatlarni hisobga olish muhimligi ko'rsatilgan. So'zlarning grammatik xususiyatlari va ularning gapda qo'llanilishi ham muhim ahamiyatga ega ekanligi ta'kidlangan.