Инвестиция лойиҳалари самарадорлигини ошириш истикболларини баҳолаш
Maqolada investitsiya loyihalarining samaradorligini oshirish istiqbollari baholanadi. Investitsiya jarayonining sub'ektlari, real investitsiyalarning samaradorligini baholash tamoyillari va uslubiy yondashuvlar ko'rib chiqiladi. O'zbekiston Respublikasi hududidagi investitsiya loyihalarini amalga oshirishdagi huquqiy, iqlimiy va ijtimoiy sharoitlar, «Investitsiya faoliyati to'g'risida»gi qonun va investitsiya tushunchasi izohlanadi. Shuningdek, investitsiya jarayonida qatnashuvchi sub'ektlar, investitsiya menejmenti, pulning kelajakdagi va joriy qiymati tushunchalari, investitsiya qiymatini baholashning ikki asosiy tamoyili va foiz stavkalari taqsimlanishi bilan bog'liq masalalar yoritiladi.
Asosiy mavzular
- Investitsiya loyihalarini amalga oshirishdagi huquqiy, iqlimiy va ijtimoiy sharoitlar: O'zbekiston Respublikasi hududida «Investitsiya faoliyati to'g'risida»gi qonun bilan belgilangan investitsiya loyihalarini amalga oshirishdagi huquqiy, iqlimiy va ijtimoiy sharoitlar, xususan, moddiy va nomoddiy boyliklar, intellektual mulkka bo'lgan huquqlar va daromad olish maqsadida qonunchilikda nazarda tutilmagan tadbirkorlik ob'ektlariga qo'yiladigan xorijiy investitsiyalar mazmuni tushuntiriladi.
- Investitsiya tushunchasi va uning mohiyati: Investitsiya tushunchasi bilan bog'liq holda kapital qo'yilmalar va biznes loyihalarini amalga oshirish uchun moliyaviy va boshqa vositalardan foydalanish izohlanadi. Loyihani moliyalash esa kapitalni shakllantirish, korxona, mulkdor va ishtirokchilarning ulushi, shuningdek, banklar va boshqa kreditordan olingan kapitalni nazarda tutadi.
- Investitsiya jarayoni sub'ektlari: Investitsiya jarayonida xorijiy davlatlar, xalqaro tashkilotlar, yuridik shaxslar, tashkilotlar, assotsiatsiyalar, fuqarolar va chet el fuqarolari kabi turli sub'ektlar qatnashishi mumkinligi, ularning manfaat va maqsadlari har xil bo'lishi mumkinligi ta'kidlanadi.
- Investitsiya menejmenti va pulning qiymati: Investitsiya menejmenti pul oqimlari bilan bog'liq moliyaviy-iqtisodiy hisob-kitoblarni o'z ichiga oladi. Pulning «kelajakdagi qiymati» va «haqiqiy qiymati» tushunchalari, ularning hisob-kitob usullari va pulning qiymati o'zgarishiga asoslanishi yoritiladi.
- Investitsiya samaradorligini baholash tamoyillari: Real investitsiya samaradorligini baholashning ikkita asosiy tamoyili: investitsiya loyihasining sof foydasi va amortizatsiya ajratmalari hisobiga shakllanadigan pul oqimi ko'rsatkichi asosida investitsiyalangan kapitalning qaytishini baholash hamda pul oqimlari va investitsiyalangan kapitalning joriy qiymati bilan baholash ko'rib chiqiladi. Shuningdek, pul oqimlarini diskontlashda foiz stavkalarini tanlash masalasi ham yoritiladi.