“Паразит хўжайин” тизимида ширалар морфометрик кўрсаткичларининг ўзгариши
Ushbu maqola "Parasit-xojayin" tizimida shiralarning morfologik ko'rsatkichlarining taksonomik guruhlar bo'yicha o'zgarishini va bu jarayonning ularning tarixiy-tarixiy, ko'evolyutsion rivojlanishidagi morfologik-ekologik adaptatsiyalaridan biri ekanligini ko'rsatadi. Maqolada shiralarning oziqa o'simliklaridagi oziqlanish va yashashga ixtisoslanishiga muvofiq holda morfologik ko'rsatkichlarining o'zgarishi qiyosiy tahlil qilingan. Tadqiqot natijalariga ko'ra, bu holat shiralarning oilalari bo'yicha ayrim turlarning tana o'lchamlari va ularga nisbatan mo'ylov, shira naychalari, dumcha va orqa boldir uzunliklarining qiyosiy nisbatlarida aniq ifodalangan.
Asosiy mavzular
- Parasit-xojayin tizimida shiralarning morfologik ko'rsatkichlari: Shiralarning tana o'lchamlari, mo'ylov, shira naychalari, dumcha va boldir uzunliklari kabi morfologik ko'rsatkichlarining oilaviy va turli guruhlar bo'yicha o'zgarishini tahlil qilish.
- Morfologik-ekologik adaptatsiyalar: Shiralarning tarixiy-tarixiy rivojlanishi va ko'evolyutsiyasi jarayonida oziqa o'simliklariga moslashishi natijasida yuzaga kelgan morfologik o'zgarishlarni tushuntirish.
- Lachnidae oilasi shiralari: Lachnidae oilasi shiralari (Cinara tujafilina, Tuberolachnus salignus, Pterochloroides persicae) ning tana o'lchamlari, mo'ylovlari, shira naychalari va boldirlarining qiyosiy xususiyatlarini ko'rsatish.
- Chaitophoridae va Drepanosiphidae oilalari shiralari: Chaitophoridae oilasi shiralarning mo'ylov va dumchalari qisqa, bolirlari esa nisbatan uzun ekanligini, Drepanosiphidae oilasi shiralarning esa Lachnidae oilasi vakillariga yaqin tana o'lchamlariga ega ekanligini ko'rsatish.
- Aphididae oilasi shiralari: Aphididae oilasining Anuraphidina kenja tribasi vakillarining ayrim primativ belgilar bilan ajralib turishi va ularning ko'rsatkichlari Lachnidae oilasi ayrim turlarinikiga yaqinligini ko'rsatish.