Тетрагидроизохинолин қаторига мансуб бирикмаларнинг цитотоксик фаоллигини ўрганиш
Ushbu dissertatsiya avtoreferati Oʻzbekiston Milliy universiteti huzuridagi Bioorganik kimyo instituti va Oʻsimlik moddalari kimyosi instituti tomonidan tayyorlangan boʻlib, unda teragitdrogenolin qatoriga mansub birikmalarning sitotoksik faolligini oʻrganish natijalari keltirilgan. Tadqiqotda turli xil hujayra liniyalariga qarshi bu birikmalarning taʼsiri tahlil qilingan, ularning sitotoksik, antibakterial va antifungal faolligi aniqlangan. Tadqiqot natijalari xalqaro va mahalliy jurnallarda chop etilgan ilmiy ishlar, shuningdek, patentlar bilan tasdiqlangan.
Asosiy mavzular
- Kirish: Dissertatsiya mavzusining dolzarbligi, maqsadi va vazifalari, obyekti va predmeti, ilmiy yangiligi va amaliy natijalari hamda ishning tuzilishi haqida ma'lumot berilgan.
- Oʻrganilgan birikmalar va ularning sitotoksik faolligi: Tetrahidroizoxinolin qatoriga mansub birikmalar sintez qilingan va ularning turli xil hujayra liniyalariga (HeLa, HEp-2, HBL-100, CCRF-CEM) qarshi sitotoksik faolligi oʻrganilgan. Xususan, bu birikmalarning hujayra oʻlimiga olib kelishi, apoptozni qoʻzgʻatishi va hujayra membranalariga taʼsir qilishi aniqlangan.
- Bakteriya va zamburugʻlarga qarshi faolligi: Tadqiqotda sintez qilingan tetrahidroizoxinolin birikmalarining Gram-musbat va Gram-manfiy bakteriyalar hamda zamburugʻlarga qarshi taʼsiri oʻrganilgan. Baʼzi birikmalarning kuchli antibakterial va antifungal faollikka ega ekanligi aniqlangan.
- Ostr toksiklik va taʼsir mexanizmi: Eng faol birikmaning oʻtkir toksikligi in vivo sharoitida aniqlangan va u III klass toksiklikka (umidli toksik) mansubligi aniqlangan. Tadqiqotda bu birikmalarning hujayra membranalariga taʼsir qilish mexanizmi ham oʻrganilgan.
- Xulosa: Olingan natijalar asosida dissertatsiyada keltirilgan asosiy xulosalar umumlashtirilgan va kelajakda bu birikmalardan oʻsmalarga qarshi vosita sifatida foydalanish imkoniyatlari koʻrsatilgan.