I B guruhcha elementlari va xossalari
Ushbu referatda I B guruh elementlari (mis, kumush, oltin) va ularning birikmalari, xossalari, tabiatda uchrashi, olinishi, ishlatilishi va tibbiyotdagi o'rni haqida ma'lumotlar keltirilgan.
Ushbu referatda I B guruh elementlari (mis, kumush, oltin) va ularning birikmalari, xossalari, tabiatda uchrashi, olinishi, ishlatilishi va tibbiyotdagi o'rni haqida ma'lumotlar keltirilgan.
Ushbu kitobda I.A.Abdugafurov, Sh.S.Alimov, A.I.Matkarimovalar tomonidan yaratilgan va kimyo elementlarining asosiy xususiyatlari, ularning davriy jadvaldagi o'rni, fizik va kimyoviy xossalari, qo'llanilishi va tarixi haqida ma'lumot berilgan. Kitob kimyo fakulteti talabalari uchun mo'ljallangan bo'lib, unda har bir elementga oid matnlar, topshiriqlar, savollar va testlar mavjud. Qo'llanma ingliz tilini o'rganishda va kasbiy bilimlarni chuqurlashtirishda yordam beradi.
Ushbu kitobda oltin va kumush metallurgiyasi, ularning fizik-kimyoviy xususiyatlari, qazib olish tarixi, rudalardan ajratib olish usullari, qotishmalari, sinillash jarayonlari, flotatsiya, amalgamatsiya, sorbsiya va elektrokimyoviy usullar haqida ma'lumotlar berilgan. Shuningdek, mis, margumush va surma kabi aralashmalar ta'siri ham ko'rib chiqilgan.
Ushbu dissertatsiya oltin tarkibli rudalarni qayta ishlashning yangi va samarali texnologik sxemalarini ishlab chiqishga bag'ishlangan bo'lib, mahalliy sanoat chiqindilaridan olingan reagenatlardan foydalanishga qaratilgan. Tadqiqotda Qizilolma, Qochbulog' va Adjig'ibug'it konlari rudalarining moddiy tarkibi o'rganilgan, ularning boyitish xususiyatlari tahlil qilingan va yangi flotatsiya reagentlari yordamida yuqori texnologik natijalarga erishilgan. Tadqiqot natijalari sanoatga tatbiq etish uchun tavsiyalar beradi.
Ushbu maqola Samarqand viloyatining Paxtachi tumanidagi Ziyodtidin tog'larining shimoliy yon bag'irlarida joylashgan Yangi Davon oltin konini o'rganishga bag'ishlangan. Tadqiqotda konning geologik joylashuvi, tog' jinslari, mineral tarkibi va oltin konining morfologik xususiyatlari hamda tabiiy sharoiti batafsil yoritilgan. Tadqiqot obyekti sifatida Ziyodtidin tog'larining shimoliy yon bag'irlarida joylashgan Yangi Davon koni va uning g'arbiy qanoti hamda Tilla-tag, Mojar uchastkalari ko'rib chiqilgan. Konning hududi 2,74 km² ni tashkil etadi. Tog' relyefi baland-past, tog' tizmalari va quruq o'zanlar bilan ajralib turadi. Maqolada Qatarmoy svitasining quyi devon davridagi litologik xususiyatlari, jumladan, to'rtga bo'lingan kichik svitalar, ularning tarkibi va xarakteristikasi keltirilgan. Ushbu konning oltin mineralizatsiyasi oltin-sulfid-kvars formatsiyasiga mansubligi va jinslarning o'zgarishi natijasida hosil bo'lganligi ta'kidlangan. Shuningdek, konning asosiy foydali qazilmalari tilla, kumush, qalay, volfram, qo'rg'oshin, rux va molibden ekanligi qayd etilgan.
Ushbu kitobda O'zbekistonning Qizilqum hududida joylashgan Aytim koni va uning atrofidagi oltin rudali konlarni izlash bo'yicha qidiruv mezonlari va usullari haqida batafsil ma'lumot berilgan. Geologik tuzilishi, struktural va litologik xususiyatlari, minerallashuvi va oltin bilan bog'liq geokimyoviy jarayonlar tahlil qilingan. Shuningdek, konni qidirishda muhim ahamiyatga ega bo'lgan turli geologik, geokimyoviy va geofizik usullar hamda ushbu konning o'ziga xos qidiruv belgilari va mezonlari bayon etilgan.
Ushbu kitob elektrokimyoviy usulda nodir metallarni ishlab chiqarish va ularning asosida qoplama tsexlarini loyihalashga bag'ishlangan. Loyiha hisob-kitoblari, uskunalar soni, o'lchamlari, material balansi, issiqlik balansi, bug' va siqilgan havo sarfi, elektr energiyasi sarfi kabi masalalar yoritilgan. Mehnatni muhofaza qilish, yong'inga qarshi kurash, havoning harorati va sarfi avtomatlashtirilgan tizimlar bilan bog'langan fuqaro mudofaasi tadbirlari va xizmatlari, xodimlar maoshlari, xom ashyo, material va energiyaning yillik sarfi haqida ma'lumotlar berilgan. Shundan kelib chiqib, mahsulot tannarxi hisoblab chiqilgan. Loyiha tannarxini arzonlashtirish maqsadida mavjud elektrolyozer va xom-ashyo tanlangan.
Ushbu kitobda oltinni kvarsli rudalardan ajratib olish jarayonini sorbsion texnologiya yordamida amalga oshirish, ishlab chiqarishdagi xavfsizlik masalalari va texnik-iqtisodiy jihatlari batafsil yoritilgan. Kitobda sorbsion tanlab eritish sxemasi, texnologik hisobotlar, xavfsizlik choralari va iqtisodiy tahlil kabi masalalar chuqur o'rganilgan.
Bitiruv malakaviy ishi O'zbekiston Respublikasi qishloq xo'jaligini rivojlantirish, hosildorlikni oshirish, ekologik tozalikni ta'minlash masalalariga bag'ishlangan. Unda biolaboratoriyalarda oltinko'zni ko'paytirish, paliz shirinjalariga qarshi qo'llash texnologiyalari o'rganiladi.
Ushbu kitobda oltin va kumush qazib olish va qayta ishlash jarayonlari, texnologiyalari va iqtisodiy jihatlari batafsil bayon etilgan. Kitob oltin va kumushni ajratib olish usullari, ularning kimyoviy xossalari, qo'llanilishi va uskunalarini o'z ichiga oladi. Shuningdek, konchilik sanoatining ekologik va xavfsizlik masalalari ham ko'rib chiqilgan.